امام شناسی ج12

 و البته این در صورتى است که لفظ رسول در جملۀ مَنِ ارْتَضَي مِنْ رَسُولٍ مختصّ به انبیاى مرسل باشد، و الاّ اگر اعمّ از آنها و از أنبیاى غیر مرسلین بوده باشد نیاز به استثناء و تخصیص دیگرى نیست، و جملۀ إِلاَّ مَنِ ارْتَضَي به تنهائى تمام صنوف أنبیاء و مرسلین را از لاَ يُظْهِرُ عَلَي غَيبِهِ خارج مى‌کند و به همه از چاشنى شیرین علم غیب مى‌چشاند.

 و امّا دربارۀ امام به همان معنائى که قرآن لفظ امام را در آن معنى استعمال مى‌کند، از طرفى مى‌بینیم خداوند أئمّه را به صبر و یقین توصیف مى‌کند: وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً یَهْدُونَ بِأَمْرِنَا لَمَّا صَبَرُوا وَ کَانُوا بِآیَاتِنَا یُوقِنُونَ‌¹ «و ما از میان ایشان افرادى به عنوان امام قرار دادیم که به امر ما هدایت مى‌نمایند به علّت صبرى که نموده‌اند و به علّت آنکه ایشان کسانى بوده‌اند که به آیات ما یقین داشته‌اند».

 و از طرف دیگر انکشاف غطاء غیب و رؤیت ملکوت آسمان‌ها و زمین را مقدّمۀ حصول مقام یقین قرار مى‌دهد. وَ کَذلِکَ نُرِی إِبْراهِیمَ مَلَکُوتَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ لِیَکُونَ مِنَ الْمُوقِنِینَ‌² «و همینطور بدان که: ما ملکوت آسمانها و زمین را به ابراهیم نشان مى‌دهیم (براى آنکه به وحدانیّت خدا و صفات او اقرار کند و تسلیم ربّ العالمین گردد، و آزر و قوم او را که عبادت اصنام مى‌نمایند در ضلالت بنگرد) و به جهت آنکه او از اهل یقین باشد».

 و نیز در سورۀ تکاثر، رؤیت دوزخ و مشاهدۀ ملکوت جهنّم را ملازم با علم یقینى مى‌شمرد، و بنابراین علم یقینى لازمه‌اش، کشف حجاب غیب، و برچیدن بساط اعتبار و کثرت، و دخول در عالم توحید و وحدت ذات حقّ است. کَلَّا لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْیَقِینِ لَتَرَوُنَّ الْجَحِیمَ‌³ «أبداً چنین نیست، اگر شما به علم الیقین بدانید البتّه البتّه دوزخ و جحیم را خواهید دید».