
مبانی اخلاق در آیات و روایات - ج۲
جلد دوم از مجموعۀ ارزشمند «مبانی اخلاق در آیات و روایات» متن پیاده شدۀ سخنرانیهای حضرت علامه آیةاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه، پیرامون «مبانی و دقایق اخلاقی» میباشد که در مسجد قائم و چهبسا منازل دوستان ایراد فرمودهاند که در ضمن تفسیر آیات کریمه و روایات شریفه و برخی ادعیۀ مأثوره، با بیانی شیوا و روان، به تحلیل و تفسیر پارهای از رموزِ برخی اخلاق حسنه و سیّئه پرداخته و مشتاقان لقای پروردگار و عاشقان حریم معبود را بر سفرۀ معارف ناب قرآن و اهلبیت علیهمالسلام فراخوانده و راه را برای وصول به آن حریم هموار ساخته است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • میزان ارزش انسان بر اساس تقویٰ و نیّت او • تقویٰ ملاک برتری در اسلام • اجر دانشمندان بر طبق منظور و غرض آنها از اختراعات و اکتشافات • لزوم وحدت و اخوّت بین مسلمانان • استجابت دعای عامّۀ مردم بهواسطۀ طلب حقیقی و اتّکای به خدا • دستور اسلام به مراعات حقوق همۀ مرتبطین با انسان حتّی حیوانات • سبب تشریع حکم بردهداری در اسلام • فلسفۀ قربانی کردن در عید قربان • لزوم دفاع و حمایت از حق • اهمیّت خلوص نیّت در مشورتدادن به افراد • اهمیّت مراقبه در سلوک راه خدا • اهمیّت طهارت قلب و دوام ذکر خدا در سلوک راه خدا • تلازم ذکر و یاد خدا با محبّت پروردگار • اهمیّت عزلت و خلوت در حضور قلب انسان • کیفیت وصول به مقام مخلَصین و حالات آنها بعد از فناء ذات • بهفعلیت رساندن استعدادات ملکوتی انسان بهواسطۀ تربیت صالح • نهفتهبودن تمام اسرار عالم امکان در انسان برای وصول به کمالات
مبانی اخلاق در آیات و روایات - ج۲
109هستند؛ ولی دینی که الآن در دست یهودیان و مسیحیان است، هیچکدام دین آسمانی نیست! آن جنایاتی که کشیشها و کلیساها کردند و آدمها را کشتند و در تنورها انداختند و چه کارها کردند که اگر انسان واقعاً بخواهد اینها را برای یک نفر مسیحی بیان کند، جز سیاهرویی برایشان هیچ چیزی نیست!1
گسترش جهانی اسلام بدون دخالت قدرت نظامی
امّا قرآن مجید خیلی عجیب است! پیغمبر در مدینه طلوع کرده است، ولی الآن همه در خراسان مسلماناند! کجا شمشیر اسلام اینجا آمد؟! کجا شمشیر اسلام به تبّت و مغولستان رفت؟! کجا شمشیر اسلام به تاجیکستان و ازبکستان و بخارا و بلخ رفت؟! این مطلب برای این بود که اسلام دعوت میکرد و قرآن را برای آنها میخواند و همین نژادها، بردهها، غلامها و بندهها را در خانههای مسلمانان میآورد و تربیت میکرد و بعد آزاد میکرد؛ اینها وقتی که در خانههای مسلمانها میماندند، با آداب اسلام آشنا میشدند و میفهمیدند که مسلمانی این است! و وقتی آزاد میشدند، دیگر دست از این دین برنمیداشتند.
سبب تشریع حکم بردهداری در اسلام
امروزه در دنیا، قضیّۀ برده را برداشتهاند و کسی دیگر غلام و برده ندارد، حتّی میگویند: «خدمت هم کردهاند!» ولی بزرگترین جنایت است! زیرا آن بردهداریای که اسلام امضا کرده است، غیر از آن بردهداریای است که آنها میگرفتند و در خانه میآوردند و مِلک طِلق خود میکردند و میکشتند و میتوانستند بسوزانند و آتش بزنند و هر جنایتی به سر بردهها بجا بیاورند!
اسلام میگوید: باید برده را بیاوری و محافظت کنی، از غذای خودت به او بدهی، برایش زن بگیری و یا اگر زن و کنیز است، خودت با او ازدواج کنی و بچّه بیاوری و غذای خودت را به او بدهی، از لباس خودت به او بپوشانی، به اسلام و به
- رجوع شود به تاریخ تمدّن، ویل دورانت، ج ٥، عصر رنسانس؛ ج ٦، اصلاح دینی؛ همزیستی مسالمتآمیز در اسلام و حقوق بین الملل، محمّدمهدی کریمینیا، ص ١٢٤؛ شناخت مسیحیّت، رسولزاده و باغبانی، ص ٢٠٣.
