
مبانی اخلاق در آیات و روایات - ج۲
جلد دوم از مجموعۀ ارزشمند «مبانی اخلاق در آیات و روایات» متن پیاده شدۀ سخنرانیهای حضرت علامه آیةاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه، پیرامون «مبانی و دقایق اخلاقی» میباشد که در مسجد قائم و چهبسا منازل دوستان ایراد فرمودهاند که در ضمن تفسیر آیات کریمه و روایات شریفه و برخی ادعیۀ مأثوره، با بیانی شیوا و روان، به تحلیل و تفسیر پارهای از رموزِ برخی اخلاق حسنه و سیّئه پرداخته و مشتاقان لقای پروردگار و عاشقان حریم معبود را بر سفرۀ معارف ناب قرآن و اهلبیت علیهمالسلام فراخوانده و راه را برای وصول به آن حریم هموار ساخته است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • میزان ارزش انسان بر اساس تقویٰ و نیّت او • تقویٰ ملاک برتری در اسلام • اجر دانشمندان بر طبق منظور و غرض آنها از اختراعات و اکتشافات • لزوم وحدت و اخوّت بین مسلمانان • استجابت دعای عامّۀ مردم بهواسطۀ طلب حقیقی و اتّکای به خدا • دستور اسلام به مراعات حقوق همۀ مرتبطین با انسان حتّی حیوانات • سبب تشریع حکم بردهداری در اسلام • فلسفۀ قربانی کردن در عید قربان • لزوم دفاع و حمایت از حق • اهمیّت خلوص نیّت در مشورتدادن به افراد • اهمیّت مراقبه در سلوک راه خدا • اهمیّت طهارت قلب و دوام ذکر خدا در سلوک راه خدا • تلازم ذکر و یاد خدا با محبّت پروردگار • اهمیّت عزلت و خلوت در حضور قلب انسان • کیفیت وصول به مقام مخلَصین و حالات آنها بعد از فناء ذات • بهفعلیت رساندن استعدادات ملکوتی انسان بهواسطۀ تربیت صالح • نهفتهبودن تمام اسرار عالم امکان در انسان برای وصول به کمالات
مبانی اخلاق در آیات و روایات - ج۲
107را زیر حجاب مخفی کرده است و اگر یکوقت به حال و به هوش بیاید، باز تأسّف میخورد؛ چون نمیشود آن را رها کرد! اگر انسان بخواهد پیوند چیزی را که ذاتاً دارای پیوند است ببُرد، در عالم اعتبار و تخیّل میبُرد، نه در عالم خارج؛ پس اینها خودشان را گول میزنند!
اساس عالم خارج بر ارتباط بین افراد و موجودات
براساس این منطق اسلام که منطق صحیحی است، تمام عالم خارج با همدیگر مرتبط هستند و تمام نژادها با اینکه با همدیگر اختلاف دارند، با همدیگر مرتبط هستند.
میگویند: «گروههای خونی چهارتا است.» و آن کسی که این گروههای خون را اختراع کرد، گفت:
اینکه گروههای خون چهارتا است، یک عمل تقریبی است که ما به دست شما میدهیم، و الاّ خون هر شخصی با دیگری مختلف است؛ و در تمام عالم نمیتواند خون دو نفر با هم یکسان باشد! امّا به حسب اینکه میخواهیم دستهبندی کنیم، ما چهار گروه درست کردیم و این از جهت تقریب است.
و امّا از جهت واقعیّت و اساس، هر شخصی بافت و نسوج و ترکیبهای فیزیکی و شیمیایی آنزیمهای بدنش [و آنتیژنهای خونش] غیر بدن دیگری است و بههیچوجه منالوجوه با او یکی نیست.
مثلاً میبینیم به کسی که دلش درد میکند، میگوییم که گل گاو زبان بخورد، و این را به همه میگوییم؛ ولی گل گاو زبانِ این مریض غیر از آن است و آن غیر از این است؛ اگر بخواهیم به دقّت بگوییم، منبابمثال مقدار گل گاو زبانی که این مریض باید بخورد، پنج مثقال و نیم است و آن دیگری بایستی چهار مثقال و نیم بخورد و آن یکی باید سه مثقال بخورد! ولی ما دیگر نمیتوانیم اینقدر دقّت کنیم، لذا برای همه مینویسیم: پنج مثقال! از باب اینکه: سفره هست و دیگر هر کسی میتواند هر غذایی که میخواهد بخورد. ولیکن آن کسی که میخواهد بالدقّة براساس واقعیّت مشخّص
