
مبانی اخلاق در آیات و روایات - ج۱
جلد اول از مجموعۀ ارزشمند «مبانی اخلاق در آیات و روایات» متن پیاده شدۀ سخنرانیهای حضرت علامه آیةاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه، پیرامون «مبانی و دقایق اخلاقی» میباشد که در مسجد قائم و چهبسا منازل دوستان ایراد فرمودهاند که در ضمن تفسیر آیات کریمه و روایات شریفه و برخی ادعیۀ مأثوره، با بیانی شیوا و روان، به تحلیل و تفسیر پارهای از رموزِ برخی اخلاق حسنه و سیّئه پرداخته و مشتاقان لقای پروردگار و عاشقان حریم معبود را بر سفرۀ معارف ناب قرآن و اهلبیت علیهمالسلام فراخوانده و راه را برای وصول به آن حریم هموار ساخته است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • نحوۀ تخاطب بنده با پروردگار در نماز • بصیرت انسان عالِم نسبت به جاهل • عدم ادراک حقیقت هستی بهوسیلۀ علوم ظاهری و مادّی • تأسّی به رسولخدا به عنوان اسوۀ حسنه • حدّ کمال هر امّتی بهاندازۀ حدّ کمال پیغمبر آن امّت • نحوۀ عطوفت فرزندان نسبت به والدین از روی خضوع و خشوع • اهمیّت صلۀ رحم و دستورات اسلام نسبت به آن • جامعیت اسلام در جمع بین حکم عفو و قصاص • فلسفۀ دعا و شرایط استجابت • تغییر مقدّرات انسان بهواسطۀ دعا • کیفیت نزول مقدّرات در شبهای قدر • اطلاع ائمۀ اطهار و اولیایالهی از تقدیر الهی • حرمت اعانت بر گناه و اعانت بر ظلم • دیدگاه علامه طهرانی نسبت به برگزاری مجالس و محافل • توضیح توصیههای اخلاقی در برخی سُوَر قرآن همچون: سورۀ حجرات، سورۀ اسراء و سورۀ تحریم
مبانی اخلاق در آیات و روایات - ج۱
46بعضی افراد هستند که نابینا هستند و انسان قرآن را به دستشان میدهد، قرآن را باز میکنند و آیات را از روی صفحات قرآن میخوانند و اگر شما به آنها بگویید که: «فلان آیه کجا است؟» به شما نشان میدهند! این چه قسم است؟! با اینکه نابینا است!
آقای حاج شیخ محمّدتقی بهجت ـ حفظه الله إنشاءالله، که الآن هم حیات دارند و در قم هستند و مرد بزرگوار و شایستهای از شاگردان مرحوم قاضی هستند ـ خود ایشان میگفتند:
در زمان جوانی و شبابت ما، در محلّ ما کوری بود که هر جای قرآن را به او نشان میدادند و هر آیهای را میخواستند، باز میکرد و دستش را روی آن آیه میگذاشت!
اگر قرآن را به دستش میدادند، قرآن را میگرفت؛ میگفتند: «فلان آیه!» زود یک تکان میداد قرآن را باز میکرد و دستش را روی آن آیه میگذاشت؛ یا یک ورق دو ورق اینطرف آنطرف میزد، دستش را روی آن آیه میگذاشت و میگفت: «این آیه.»
ایشان میفرمود:
خود من چند تا از قرآنهای مختلف به دستش دادم؛ با خودمان گفتیم مثلاً شاید این با یک قرآن خاصّی، با یک طرح خاصّی عادت کرده است! دیدم که با همۀ قرآنها همین کار را کرد؛ خیلی تعجّب کردم!
یک روز من دلم خواست با او یکخُرده سر به سر بگذارم، یعنی شوخی کنم! یک آیه را از ایشان خواستم؛ باز کرد و به من نشان داد، دستش را گذاشت روی آیه؛ گفتم: نهخیر این نیست! گفت: «مگر کوری؟! نمیبینی؟!»1
علیٰ کلّ تقدیر، بنابراین وقتی که ﴿أَفَمَن يَعۡلَمُ أَنَّمَآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ ٱلۡحَقُّ﴾، این معنا برای انسان مسلّم بشود، همه چیز مسلّم میشود؛ خداوند چیزی را که نبوده است با یک اراده میآفریند!
- رجوع شود به نور ملکوت قرآن، ج ١، ص ٢٣٧.
