مبانی اخلاق در آیات و روایات - ج۱
جلد اول از مجموعۀ ارزشمند «مبانی اخلاق در آیات و روایات» متن پیاده شدۀ سخنرانیهای حضرت علامه آیةاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه، پیرامون «مبانی و دقایق اخلاقی» میباشد که در مسجد قائم و چهبسا منازل دوستان ایراد فرمودهاند که در ضمن تفسیر آیات کریمه و روایات شریفه و برخی ادعیۀ مأثوره، با بیانی شیوا و روان، به تحلیل و تفسیر پارهای از رموزِ برخی اخلاق حسنه و سیّئه پرداخته و مشتاقان لقای پروردگار و عاشقان حریم معبود را بر سفرۀ معارف ناب قرآن و اهلبیت علیهمالسلام فراخوانده و راه را برای وصول به آن حریم هموار ساخته است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • نحوۀ تخاطب بنده با پروردگار در نماز • بصیرت انسان عالِم نسبت به جاهل • عدم ادراک حقیقت هستی بهوسیلۀ علوم ظاهری و مادّی • تأسّی به رسولخدا به عنوان اسوۀ حسنه • حدّ کمال هر امّتی بهاندازۀ حدّ کمال پیغمبر آن امّت • نحوۀ عطوفت فرزندان نسبت به والدین از روی خضوع و خشوع • اهمیّت صلۀ رحم و دستورات اسلام نسبت به آن • جامعیت اسلام در جمع بین حکم عفو و قصاص • فلسفۀ دعا و شرایط استجابت • تغییر مقدّرات انسان بهواسطۀ دعا • کیفیت نزول مقدّرات در شبهای قدر • اطلاع ائمۀ اطهار و اولیایالهی از تقدیر الهی • حرمت اعانت بر گناه و اعانت بر ظلم • دیدگاه علامه طهرانی نسبت به برگزاری مجالس و محافل • توضیح توصیههای اخلاقی در برخی سُوَر قرآن همچون: سورۀ حجرات، سورۀ اسراء و سورۀ تحریم
مرتب سازی:
مبانی اخلاق در آیات و روایات - ج۱
96یک ترازو قرار دهد! ولی در یک ترازو قرار نمیگیرند؛ جهل و علم در یک ترازو قرار نمیگیرند، نور و ظلمت در یک ترازو قرار نمیگیرند و پیغمبر نمیتواند قرار بدهد! پیغمبر باید حقّ هر کس را در حدود خودش حفظ کند، لذا این موجب کینه میشد و اذیّت میکردند؛ بعضی اوقات فاطمۀ زهرا به درِ خانۀ پیغمبر میآمد، به او میگفتند: «پیغمبر نیست!» و در را باز نمیکردند!1
سرایت دشمنی و کینهورزی نسبت به حضرت زهرا از داخل خانۀ پیغمبر به خارج
چه گذشت! چه گذشت! و این رشته از داخل به خارج سرایت کرد؛ حزب مخالف اهلبیت که در داخل خانۀ پیغمبر و متشکّل از أُمّحبیبه و حفصه و عایشه و بعضی دیگر بود، با خارج و با ابوسفیان و عمر و ابوبکر و معاویه و اینها مرتبط بودند و با همدیگر شبکهها و ارتباطاتی داشتند و اسرار داخل خانۀ پیغمبر را به خارج میبردند.2 در سورۀ تحریم است که:
﴿پیغمبر [بعضی] زنان خود را حاضر کرد و فرمود: «من نگفتم که کلمات داخل را به خارج نبرید؟! چرا بردید؟!» گفتند: «نبردیم!» پیغمبر آیه قرآن را برای آنها خواند. گفتند: «چه کسی به تو خبر داده است؟» پیغمبر فرمودند: «جبرئیل خبر داده است!»﴾3
سبب جاودانگی حقیقت حضرت زهرا سلام الله علیها
اینها نمیتوانند براساس آن تقوا و عدالت و آن نورانیّت و طهارت با فاطمۀ زهرا دشمنی کنند؛ لذا میآیند و فاطمۀ زهرا را در سنّ جوانی میکشند، میآیند و
- این جریان در الإحتجاج، ج ١، ص ١٩٧، فیما بین امیرالمؤمنین علیه السّلام و عایشه است. (محقّق)
- صحیح البخاری، ج ٣، ص ١٣٢: «عن هشام بن عروة عن أبیه عن عائشة: إنّ نساءَ رسولِ اللهِ صلّی الله علیه [و آله] و سلّم کُنّ حِزبَین: فحِزبٌ فیه عائشةُ و حفصةُ و صفیّةُ و سودةُ؛ و الحِزبُ الآخَرُ أمُّسلمة و سائرُ نِساءِ رسولِ الله صلّی الله علیه [و آله] و سلّم.»
السّیرة النبویّة، النّجاح الطّائی، طبع قدیم، ج ٢، ص ٢٥٥: «... و کانت عائشة و حفصة عینین لأبویهما فی منزل رسول الله صلّی الله علیه و آله و سلّم فی جمیع القضایا.» - سوره تحریم (٦٦) آیه ٣: ﴿وَ إِذۡ أَسَرَّ ٱلنَّبِيُّ إِلَىٰ بَعۡضِ أَزۡوَٰجِهِۦ حَدِيثٗا فَلَمَّا نَبَّأَتۡ بِهِۦ وَ أَظۡهَرَهُ ٱللَهُ عَلَيۡهِ عَرَّفَ بَعۡضَهُۥ وَ أَعۡرَضَ عَنۢ بَعۡضٖ فَلَمَّا نَبَّأَهَا بِهِۦ قَالَتۡ مَنۡ أَنۢبَأَكَ هَٰذَا قَالَ نَبَّأَنِيَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡخَبِيرُ﴾.
جهت اطّلاع بیشتر رجوع شود به تفسیر القمی، ج ٢، ص ٣٧٥؛ معاد شناسی، ج ٧، ص ١٠٨.