
مبانی اخلاق در آیات و روایات - ج۱
جلد اول از مجموعۀ ارزشمند «مبانی اخلاق در آیات و روایات» متن پیاده شدۀ سخنرانیهای حضرت علامه آیةاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه، پیرامون «مبانی و دقایق اخلاقی» میباشد که در مسجد قائم و چهبسا منازل دوستان ایراد فرمودهاند که در ضمن تفسیر آیات کریمه و روایات شریفه و برخی ادعیۀ مأثوره، با بیانی شیوا و روان، به تحلیل و تفسیر پارهای از رموزِ برخی اخلاق حسنه و سیّئه پرداخته و مشتاقان لقای پروردگار و عاشقان حریم معبود را بر سفرۀ معارف ناب قرآن و اهلبیت علیهمالسلام فراخوانده و راه را برای وصول به آن حریم هموار ساخته است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • نحوۀ تخاطب بنده با پروردگار در نماز • بصیرت انسان عالِم نسبت به جاهل • عدم ادراک حقیقت هستی بهوسیلۀ علوم ظاهری و مادّی • تأسّی به رسولخدا به عنوان اسوۀ حسنه • حدّ کمال هر امّتی بهاندازۀ حدّ کمال پیغمبر آن امّت • نحوۀ عطوفت فرزندان نسبت به والدین از روی خضوع و خشوع • اهمیّت صلۀ رحم و دستورات اسلام نسبت به آن • جامعیت اسلام در جمع بین حکم عفو و قصاص • فلسفۀ دعا و شرایط استجابت • تغییر مقدّرات انسان بهواسطۀ دعا • کیفیت نزول مقدّرات در شبهای قدر • اطلاع ائمۀ اطهار و اولیایالهی از تقدیر الهی • حرمت اعانت بر گناه و اعانت بر ظلم • دیدگاه علامه طهرانی نسبت به برگزاری مجالس و محافل • توضیح توصیههای اخلاقی در برخی سُوَر قرآن همچون: سورۀ حجرات، سورۀ اسراء و سورۀ تحریم
مبانی اخلاق در آیات و روایات - ج۱
229علّت اینکه در روایات اینهمه ترغیب بر شب قدر میکند و اولیا و صالحین و مخلِصین در تمام مدّت سال برای شب قدر انتظار میکشیدند و اصلاً دعا میکردند که خدایا، اگر در امسال موت ما را مقدّر کردهای، بگذار شب قدر را درک کنیم و بعد بمیریم، و تشنۀ شب قدر بودند، این است که این یک شب عبادت، ثواب هزار ماه عبادت را دارد، یک الله اکبر گفتن در این شب مثل این است که انسان در هزار ماه الله اکبر گفته است، یک روزه گرفتن مثل این است که هزار ماه روزه گرفته است، یک خط آیۀ قرآن خواندن، مثل این است که هزار ماه آیۀ قرآن خوانده است! عجیب روایاتی است! اگر کسی میخواهد روایاتش را خوب ببیند و بفهمد که چه خبر است، تمام روایات را تفسیر مجمع البیان،1 تفسیر صافی2 و تفسیر برهان3 جمع کرده است، بالأخص تفسیر برهان.
بنابراین تعجّب نکنید که چه مناسبتی است بین آن افرادی که شمشیر به کمر میبستند و در راه خدا هزار ماه یا هزار سال جهاد میکردند، و این شخصی که یک شب برای خدا قیام میکند! تمام آن معانی در این هست! «بکم فتَح الله؛4 این راهی است که پیغمبر باز کرده است.» همۀ اینها از برکات پیغمبر است؛ دریچه را باز کرد و نور به عالم إفاضه شد. یک بچّه مکتب میرود و یک سال درس میخواند؛ امّا یک بچّۀ دیگر شش سال مکتب میرود و درس میخواند، ولی به اندازۀ آن یک سال نمیفهمد! افراد بشر مگر یک قسم هستند؟! شخصی تیز هوش است، سرعت انتقال دارد، حافظهاش قوی است، استعدادش قوی است، ولی شخصی کند است؛ شخصی به یک شب میرسد و شخصی به هزار ماه هم نمیرسد. پس تعجّب نکنید که خداوند برای
- مجمع البیان، ج ١٠، ص ٧٨٦ - ٧٩٠.
- تفسیر الصّافی، ج ٥، ص ٣٥١ - ٣٥٣.
- البرهان فی تفسیر القرآن، ج ٥، ص ٦٩٩ ـ ٧١٥.
- من لا یحضره الفقیه، ج ٢، ص ٦١٥، فرازی از زیارت جامعۀ کبیره.
