
مبانی اخلاق در آیات و روایات - ج۱
جلد اول از مجموعۀ ارزشمند «مبانی اخلاق در آیات و روایات» متن پیاده شدۀ سخنرانیهای حضرت علامه آیةاللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه، پیرامون «مبانی و دقایق اخلاقی» میباشد که در مسجد قائم و چهبسا منازل دوستان ایراد فرمودهاند که در ضمن تفسیر آیات کریمه و روایات شریفه و برخی ادعیۀ مأثوره، با بیانی شیوا و روان، به تحلیل و تفسیر پارهای از رموزِ برخی اخلاق حسنه و سیّئه پرداخته و مشتاقان لقای پروردگار و عاشقان حریم معبود را بر سفرۀ معارف ناب قرآن و اهلبیت علیهمالسلام فراخوانده و راه را برای وصول به آن حریم هموار ساخته است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • نحوۀ تخاطب بنده با پروردگار در نماز • بصیرت انسان عالِم نسبت به جاهل • عدم ادراک حقیقت هستی بهوسیلۀ علوم ظاهری و مادّی • تأسّی به رسولخدا به عنوان اسوۀ حسنه • حدّ کمال هر امّتی بهاندازۀ حدّ کمال پیغمبر آن امّت • نحوۀ عطوفت فرزندان نسبت به والدین از روی خضوع و خشوع • اهمیّت صلۀ رحم و دستورات اسلام نسبت به آن • جامعیت اسلام در جمع بین حکم عفو و قصاص • فلسفۀ دعا و شرایط استجابت • تغییر مقدّرات انسان بهواسطۀ دعا • کیفیت نزول مقدّرات در شبهای قدر • اطلاع ائمۀ اطهار و اولیایالهی از تقدیر الهی • حرمت اعانت بر گناه و اعانت بر ظلم • دیدگاه علامه طهرانی نسبت به برگزاری مجالس و محافل • توضیح توصیههای اخلاقی در برخی سُوَر قرآن همچون: سورۀ حجرات، سورۀ اسراء و سورۀ تحریم
مبانی اخلاق در آیات و روایات - ج۱
195آنگاه آقا نگاهی به سایر فرزندان کرد و فرمود:
«ای فرزندان من، دست از این دو برادر خود بر ندارید! از رسول خدا شنیدم که میفرمود: ”إنَّ الحَسَنَ و الحُسَینَ إمامانِ، قاما أو قَعَدا؛ حسن و حسین دو امام بهحقّاند؛ قیام کنند یا قعود!“1 در تمام مراحل از آنها پشتیبانی کنید، امر آنها را اجرا کنید و از آنها جدا نشوید! خدا همۀ شما را مورد رحمت و عافیت و مغفرت قرار بدهد!»
آقا بیهوش شد، دیگر رمقی نمانده است! صدای شیون و ناله از همۀ افرادی که کنار بستر حضرت بودند بلند شد! چند لحظهای نگذشت که چشمان خود را باز کرد صدا زد:
«ای نور دیدگان من، همۀ شما را به خدا میسپارم! الآن پیغمبر آمده است، حمزۀ سیّدالشّهدا آمده است، برادرم جعفر آمده است، و میگویند: ”ای علی، بهشت را زینت کردهایم، زود بهسوی ما بشتاب! ما همه انتظار ملاقات تو را داریم.“»
آنوقت فرمود: «ای ملائکهای که به استقبال علی آمدهاید، سلام من بر شما! ﴿لِمِثۡلِ هَٰذَا فَلۡيَعۡمَلِ ٱلۡعَٰمِلُونَ﴾،2 ﴿إِنَّ ٱللَهَ مَعَ ٱلَّذِينَ ٱتَّقَواْ وَّٱلَّذِينَ هُم مُّحۡسِنُونَ﴾.3»4 (برای اینکه اکنون نخستین ساعتی است که نتیجۀ ایمان و جهاد و عبادت در آن ساعت وارد میشود!)
این آخرین خطبۀ حضرت بود.
- مطابق نسخۀ مناقب آل أبیطالب علیهم السّلام، ج ٣، ص ٣٩٤. نسخۀ بحار الأنوار: «أَوصاهم أن لا یُخالفوا أولادَ فاطمة، یعنی الحسن و الحسین.»
- سوره صافات (٣٧) آیه ٦١. رسالۀ لبّ اللباب، ص ١٨، تعلیقه:
«براى چنين چيزى، عملكنندگان بايد عمل كنند!» - سوره نحل (١٦) آیه ١٢٨. رسالۀ لبّ اللباب، ص ١٨، تعلیقه:
«خداوند همراه كسانى است كه تقوا گزيدهاند و آنان كه ايشان نيكوكارند.» - بحار الأنوار، ج ٤٢، ص ٢٩١، باقدری اختلاف.
