
امام شناسی ج11
جلد یازدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «اعلمیت امیرالمؤمنین علیهالسلام»، «حدیث باب مدینةالعلم از حیث سند و دلالت» و «قضاوتهای امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • علم و عرفان خداوندی، از شرائط اولیه رهبری • دین اسلام شرط رهبری را اعلمیّت از جمیع افراد امت میداند • اعلمیت امیرالمؤمنین بر طبق روایات متواتره از پیامبر و اجماع مسلمین بلکه موحدین • بحث مفصل دربارۀ سند و دلالت حدیث «انا مدینة العلم و علیٌّ بابها» • نمونههای متعددی از قضاوتهای شگفتانگیز و حل مسائل مشکل توسط امیرالمؤمنین علیهالسلام • حکومت غاصبان، مانع بهرمندی مردم از سرمایههای الهی • جهالت غاصبان خلافت به معارف دینی و مسائل شرعی • گوشهای از جنایات وهابیها • حذف بخاری و مسلم، فضائل و مناقب امیرالمؤمنین علیهالسلام را از روایات • جهل به مقام والای امیرالمؤمنین علیهالسلام، علّت کنار زدنِ او از خلافت • امیرالمؤمنین، معشوق حقیقی ممکنات در عالم امکان
امام شناسی ج11
94علم أمیرالمؤمنین ذکر کرده است؛ هیچ شکى نیست که او از علماء اُمَّت است؛ و مردم در این علم به او محتاجند؛ و چگونه اینطور نباشد؛ در حالى که او وصىّ پیغمبر صلّى الله علیه و آله، در إبلاغ عِلْم، و ودیعههاى حقایق معارف است. پس در این مطلب کسى گفتگوئى ندارد. و أمّا آنچه را که مصنّف از صحیح ترمذىّ دلیل آورده است؛ صحیح است.
و از جمله حافظ شهاب الدّین أحمد بن محمّد قَسْطَلانِىّ مصرىّ شافعىّ متوفّى در ٩٢٣ است که در کتاب «الْمَواهِبُ اللَّدُنِّیَّة» که در اسماء پیغمبر أعظم صلّى الله علیه و آله و سلّم نگاشته است مَدِینَةُ الْعِلْم را از اسماء آن حضرت شمرده است؛ و این از روى تمسّک به این حدیث است؛ همان طور که زَرقانىّ در شرح آن، ج ٣، ص ١٤٣ آورده است.
و از جمله شهاب الدّین أحمد بن محمّد بن حَجَر هَیْثَمیّ مکیّ متوفّى در ٩٧٤ است که آن را در «الصَّوَاعِقُ الْمُحْرِقَة» ص ٧٣؛ و نیز در شرح هَمْزِیّۀ بو صیرىّ1 آورده است؛ آنجا که بو صیرى گوید:
کَمْ أبَانَتْ آیَاتُهُ مِنْ عُلُومٍ *** عَنْ حُرُوفٍ أبَانَ عَنْهَا الْهِجآءُ «و چه بسیار آیات او که علوم مختلفى بودهاند؛ از دانشها و کلماتى پرده برداشت که حروف تهجّى الف و باء، در جمیع علوم از آن پرده برداشته است» و نیز آنجا که بُوصیرى گوید:
وَ وَزیرُ ابْنِ عَمِّهِ فِی الْمَعَالِی *** وَ مِنَ الأهْلِ تَسْعَدُ الْوُزَرَآءُ «على در مقاماتِ بلند، و درجات رفیعه و کارهاى بزرگ و خطیر، وزیر پسر عمویش بود. آرى وزیران از روى پیوندى که با مقام أعلا داشته باشند نیکبخت
- شرف الدّین أبوعبد الله محمّد بن سعید دَلاصى مصرى بُو صِیرى متوفّى در سنۀ ٦٩٤ از أعلام شعراء در عصر خود بوده است؛ قصیدۀ میمیّۀ او که به این أبیات شروع مىشود:
أمِنْ تَذَکُّرِ جِیران بذی سلم ** مزجت دمعًا جری من مقلة بدم
أمّ هبّت الریح من تلقاء کاظمة ** و أومض البرق فی الظلماء مِنْ اضم
از قصائد مشهور و کمنظیر در مدح حضرت رسول الله خاتم النبیّین است؛ و داراى شرحى است مفید که با معلّقات سبع در یک مجموعه به طبع رسیده است.
- شرف الدّین أبوعبد الله محمّد بن سعید دَلاصى مصرى بُو صِیرى متوفّى در سنۀ ٦٩٤ از أعلام شعراء در عصر خود بوده است؛ قصیدۀ میمیّۀ او که به این أبیات شروع مىشود:
