امام شناسی ج11
جلد یازدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «اعلمیت امیرالمؤمنین علیهالسلام»، «حدیث باب مدینةالعلم از حیث سند و دلالت» و «قضاوتهای امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • علم و عرفان خداوندی، از شرائط اولیه رهبری • دین اسلام شرط رهبری را اعلمیّت از جمیع افراد امت میداند • اعلمیت امیرالمؤمنین بر طبق روایات متواتره از پیامبر و اجماع مسلمین بلکه موحدین • بحث مفصل دربارۀ سند و دلالت حدیث «انا مدینة العلم و علیٌّ بابها» • نمونههای متعددی از قضاوتهای شگفتانگیز و حل مسائل مشکل توسط امیرالمؤمنین علیهالسلام • حکومت غاصبان، مانع بهرمندی مردم از سرمایههای الهی • جهالت غاصبان خلافت به معارف دینی و مسائل شرعی • گوشهای از جنایات وهابیها • حذف بخاری و مسلم، فضائل و مناقب امیرالمؤمنین علیهالسلام را از روایات • جهل به مقام والای امیرالمؤمنین علیهالسلام، علّت کنار زدنِ او از خلافت • امیرالمؤمنین، معشوق حقیقی ممکنات در عالم امکان
مرتب سازی:
امام شناسی ج11
62أبیطالب» و لفظ «بَابُ مَدِینَةِ الْحِکْمَة» هر دو با هم مساوى است؛ و به عدد دویست و هجده معادل مىشود.1
أشعار فحول از علماء در باره باب مدینه علم: أمیرالمؤمنین علیه السّلام
و بِشْنَوِى2 گوید:
فَمَدِینَةُ الْعِلْمِ الَّتِی هُوَ بَابُهَا *** أضْحَی قَسِیمَ النَّارِ یَوْمَ مَأبِهِ ١ فَعَدُّوُهُ أشْقَی الْبَرِیَّة فِی لَظَی *** وَ وَلِیُّهُ الْمَحْبُوبُ یَوْمَ حِسَابِهِ ٢3 ١ ـ «پس شهر علم آنچنان شهرى است که علىّ در اوست؛ در روز بازگشت او که شمس حقیقت طلوع مىکند؛ او قسمتکنندۀ آتش است (که آن را براى مخالفان و معاندان مىگذارد؛ و از محبّان و دوستان جدا مىنماید).
٢ ـ و بنابراین دشمن او بدبختترین مردم است در جهنّم؛ و ولىّ او محبوبترین مردم است در روزى که على به حساب برسد.»
و نیز بِشْنَوِى گوید:
یَا مُصْرِفَ النَّصِّ جَهْلًا عَنْ أبیحَسَنٍ *** بَابُ الْمَدِینَةِ عَنْ ذِی الْجَهْلِ مَقْفُولُ ١ مَدِینَةُ الْعِلْمِ مَا عَنْ بَابِهَا عِوَضٌ *** لِطَالِبِ الْعِلْمِ إذْ ذُوالْعِلْمِ مَسْئُولُ ٢ مَوْلَی الأنَامِ عَلِیٌّ وَالْوَلیُّ مَعًا *** کَمَا تَفَوَّهَ عَنْ ذِی الْعَرْشِ جِبْرِیلُ ٣4 ١ ـ «اى کسى که از روى جهالت مىخواهى نصّ و تصریح بر إمامت و
- «مناقب» ابن شهرآشوب، ج ١، ص ٢٦١ و ص ٢٦٢.
- بشنوى کُرْدى متوفّى در سنۀ ٣٨٠؛ أبوعبد حسین بن داود کردى از اکراد عراق و از شعراء متجاهر به مدائح عترت طاهره علیه السّلام است و از برجستگان و لواداران شعر در أهل بیت است. ابن شهرآشوب در «معالم العلماء» ترجمۀ أحوال او را آورده است. چند قصیدۀ غدیریّه سروده است از جمله آنکه:
و قد شهدوا عید الغدیر واسمعوا ** مقال رسول الله من غیر کتمان
ألست بکم أولی من الناس کلّهم ** فقالوا: بَلی یا أفضل الانس و الجان
تا مىرسد به اینجا که مىگوید:
و شال بعضدیه و قال و قد صغی ** إلی القول أقصی القوم تالله والدان
علیٌ أخی لا فرق بینی و بینه ** کهرون من موسی الکلیم ابن عمران
و وارث علمی و الخلیفة فی غدٍ ** علی اُمتی بعدی اذا زرت جثمانی
(«الغدیر»، ج ٤، ص ٣٤ و ص ٣٥). - «مناقب» ابن شهرآشوب، ج ١، ص ٢٦١ و ص ٢٦٢.
- «الغدیر»، ج ٤، ص ٣٥. و بیت میانه را در «مناقب»، ج ١، ص ٢٦٢ آورده است.