امام شناسی ج11
جلد یازدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «اعلمیت امیرالمؤمنین علیهالسلام»، «حدیث باب مدینةالعلم از حیث سند و دلالت» و «قضاوتهای امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • علم و عرفان خداوندی، از شرائط اولیه رهبری • دین اسلام شرط رهبری را اعلمیّت از جمیع افراد امت میداند • اعلمیت امیرالمؤمنین بر طبق روایات متواتره از پیامبر و اجماع مسلمین بلکه موحدین • بحث مفصل دربارۀ سند و دلالت حدیث «انا مدینة العلم و علیٌّ بابها» • نمونههای متعددی از قضاوتهای شگفتانگیز و حل مسائل مشکل توسط امیرالمؤمنین علیهالسلام • حکومت غاصبان، مانع بهرمندی مردم از سرمایههای الهی • جهالت غاصبان خلافت به معارف دینی و مسائل شرعی • گوشهای از جنایات وهابیها • حذف بخاری و مسلم، فضائل و مناقب امیرالمؤمنین علیهالسلام را از روایات • جهل به مقام والای امیرالمؤمنین علیهالسلام، علّت کنار زدنِ او از خلافت • امیرالمؤمنین، معشوق حقیقی ممکنات در عالم امکان
مرتب سازی:
امام شناسی ج11
263امّا بسیارى از عامّه از حق نمىگذرند؛ و روایات را آنطور که رسیده بیان مىکنند؛ و تقطیع و حذف نمىنمایند؛ همچون نَسَائی، و أحمد حَنْبَل، و ابن أبیالحَدید، و سُیُوطِیّ، و بَیْهَقیّ، و حَاکِم، و حَسْکَانیّ، و ابن مَغَازِلی، و إبراهیم بن محمّد حَمُّوئیّ، و از جملة ایشان است: حافظ أبوالمؤیّد مُوفّق بن أحمد بَکْریّ مکّی حَنَفِیّ، معروف به أخْطَبِ خَوارَزمْ، متولّد در ٤٨٤، و متوفّى در ٥٦٨ که کتاب «مناقب» او در خصوص فضائل و محامد أمیرالمؤمنین علیه السّلام از نفایس کتب به شمار مىآید؛ و مصدر براى روایاتى است که أعیان از خاصّه و عامّه از او روایت مىنمایند. در آخر «مناقب» سه قصیده غرّاء از او، در مدح مولى الموالى طبع نمودهاند که هر کدام حاوى مطالبى عالى است.
قصیده شیواى خوارزمى؛ و روایت او درباره أمیرالمؤمنین علیه السّلام
و ما اینک در اینجا چند بیتى را ملفّقا از قصیدۀ أول او ذکر مىنمائیم:
هَلْ أبْصَرَتْ عَیْنَاکَ فِی الْمِحْرَابِ *** کَأبی تُرَابٍ مِنْ فَتیً مِحْرَابِ ١ لِلّهِ دَرُّ أبیتُرَابٍ إنَّهُ *** أسَدُ الْحِرَابِ وَ زِینَةُ الْمِحْرَابِ ٢ هُوَ ضَارِبٌ وَ سُیُوفُهُ کَثَواقِبٍ *** هُوَ مُطْعِمٌ وَ جِفَانُهُ کَجَوابِ1٣ إنَّ النَّبِیَّ مَدِینَةٌ لِعُلُومِهِ *** وَ عَلِیٌّ الْهَادِی لَهَا کَالْبَابِ ٤ لَوْ لاَ عَلِیٌّ مَا اهْتَدَی فی مُشْکِلٍ *** عُمَرٌ وَ لاَ أبْدَی جَوابَ صَوابِ ٥ مَا ارْتَابَ فی فَضْلِ الْمُحِقِّ الْمُهْتَدِی *** غَیْرُ الْغَوِیِّ الْمُبْطِلِ الْمُرْتَابِ ٦ کَالشَّـهْدِ مَـوْلاَنَا عَلِیٌّ الْمُرْتَضـَی *** لِلأوْلِیَاءِ وَلِلْعِدَی کَالصَّابِ ٧ إنَّ الْوَصِیَّ لَمَوْضِعُ الاْسْرَارِ إذْ *** زَمَّ النَّبِیُّ مَطِیَّهُ لِذَهَابِ ٨ إنَّ الْوَصِیَّ أخَا النَّبِیِّ الْمُصْطَفَی *** زَمَنَ الصِّبَا مَا جَرَّ ذَیْلَ تَصَابِی ٩ وَ لَهُ مَنَاقِبُ مَدَّ مَدْحِی ضَبْعَهُ *** فِیهَا وَ أکْثَرُهَا وَرَاءَ نِقَابِ١٠ یَا عَاتِبی بِهَوَی عَلِیٍّ زِدْنُهُ *** صِدْقًا هَوَایَ فَزِدْ بِمَکْثِ عِتَابِ ١١ إنْ کَانَ أسْبَابُ السَّعَادَةِ حُجَّةً *** فَهَوَی عَلِیٍّ أاْکَدُ الاْسْبَابِ ١٢ وَ کَسَوْتُ أعْقَابِی بِنَظْمی مِدْحَةً *** حُلَلًا تَجِدُ عَلَیَّ بِالاْحْقَابِ ١٣ - جواب جمع جابیة، و أجباء جمع جَبا، حوضى است که در آن آب را براى شتران جمع مىکنند، از مادّه جَبَا یَجْبُو جَبًا به معناى جمع کردن آب در حوض، و جمعآورى خراج است.