امام شناسی ج11

و هزار مرتبه عمره، أنجام داده باشد؛ و هزار بنده آزاد کرده باشد؛ و گویا هزار بار در معرکه جهاد در راه خدا با پیغمبر مرسلى، براى جهاد قیام کرده است ـ تا آخر حدیث.

نهى عمر از گریه بر میّت‌

 عجیب اینجاست که عامّه بر سنّت و عمل عُمَر، اُمور خود را پایه‌گذارى مى‌کنند؛ و أفعال او را، اصول عملیّه براى أفعال خود به شمار مى‌آورند؛ گرچه بعد از آن عمل، رسول خدا او را نهى کرده باشند؛ و یا أمیرالمؤمنین علیه السّلام او را بر اشتباه خود واقف ساخته باشند. گویا عامّه سنّت و عمل وى را بر سنّت و عمل رسول خدا مقدّم مى‌دارند؛ و این مصیبتى بزرگ است که با هیچ منطق و برهان، و با هیچ طرز تفکیرى، جز جمود و رکود و تعصّب کورکورانه، و به تعبیر قرآن مجید: بر حَمِیَّتِ جاهلى، جور و درست درنمى‌آید. و این حقیقت در لابلاى بسیارى از أحکام در فقه عامّه مشهود است.

 از جمله در مورد گریستن بر میّت است که رسول خدا إذن داده، و گریستن را رحمت شمرده، و فقطّ شکایت و گلایه از خدا را جایز ندانسته است؛ ولى عمر از گریه نهى مى‌کرده؛ و بر سر زنان و أقرباى میّت که در فوت عزیز خود مى‌گریسته‌اند؛ شلاّق مى‌زده است. و از جمله جواز متعۀ زنان، و متعه در حجّ است.

گفتار عمر به حجر الأسود: لا تضرّ و لا تنفع‌

 حاکم در «مُسْتَدرک» با سند متّصل خود أبوهارون عَبْدی‌، از أبوسعید خُدْرِیّ روایت کرده است که گفت: ما با عمر بن خطّاب، حجّ به جاى آوردیم. چون در طواف داخل شد، رو به حَجَرُ اْلأسْوَد نمود، و گفت: إنِّی أعْلَمُ أنَّکَ حَجَرُّ لاَ تَضُرُّ وَ لاَ تَنْفَعُ! وَ لَوْ لاَ رَأیتُ رَسُولَ الله صلّی الله علیه و آله و سلّم قَبَّلَکَ مَا قَبَّلْتُکَ! ثُمَّ قَبَّلَهُ.

 «من مى‌دانم که تو سنگى هستى که نه ضررى مى‌رسانى؛ و نه منفعتى مى‌دهى! و اگر هر آینه من نمى‌دیدم که رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم ترا مى‌بوسید؛ من هم ترا نمى‌بوسیدم! و سپس آن را بوسید.» 

 فَقَالَ لَهُ عَلِیُّ بْنُ أ‌بیطَالِبٍ: بَلَی یَا أمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ! إنَّهُ یَضُرُّ وَ یَنْفَعُ!

 «در این حال علىّ بن أبی‌طالب به او گفت: آرى! ضرر مى‌رساند، و منفعت مى‌دهد!»