امام شناسی ج11

 و از جمله قضایاى آن حضرت، حکم به مقدار چهل دینار براى دیۀ جنینى است که در شکم مادرش به صورت عَلَقَه بوده است.

دیه جنین و بریدن سر میّت را بعد از موت‌

 شیخ مفید در «إرشاد» آورده است که: مردى زن خود را زد؛ و در أثر آن زدن، جنین خود را که به صورت عَلَقَه بود (خون بسته شده) سقط کرد. حضرت فرمود: باید مرد چهل دینار، دیۀ جنین را بدهد و این آیه را تلاوت نمود:

 وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ طِينٍ ثُمَّ جَعَلْناهُ نُطْفَةً فِي قَرارٍ مَكِينٍ ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظامًا فَكَسَوْنَا الْعِظامَ لَحْمًا ثُمَّ أَنْشَأْناهُ خَلْقًا آخَرَ فَتَبارَكَ اللهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ‌.¹ 

 «و به درستى که ما حقّاً إنسان را از جوهره و شیرۀ گِلْ آفریدیم! و پس از آن او را به صورت نطفه در قرارگاه ثابت (رحم مادر) قرار دادیم؛ و سپس آن نطفه را عَلَقه آفریدیم؛ و پس از آن، آن عَلَقَه را مُضْغَه آفریدیم؛ و آنگاه آن مُضْغَه را استخوانهاى جنین نمودیم؛ و روى آن استخوانها گوشت پوشانیدیم؛ و سپس او را به خلقت دیگرى إنشاء کردیم؛ پس پربرکت است خداوند که از میان آفرینندگان بهتر و نیکوتر است.»

 و در این حال امیر المؤمنین علیه السّلام گفت: دیۀ نطفه بیست دینار است؛ و دیۀ عَلَقه چهل دینار؛ و چون به صورت مُضْغَه درآید شصت دینار؛ و چون استخوان گردد هشتاد دینار؛ در صورتى که هنوز خلقتش کامل نشده باشد؛ و چون صورت‌بندى او تمام شود، قبل از آنکه روح در او دمیده شود، صد دینار؛ و چون روح بر او دمیده شود؛ هزار دینار (دیه یک انسان کامل.)

 و پس از نقل این حکم، شیخ مفید گفته است: این مقدار که از قضایا و محاکمات أمیرالمؤمنین علیه السّلام در اینجا ذکر نمودیم؛ مقدار أندکى است از قضایا و أحکام غریبۀ آن حضرت که هیچکس قبل از آن حضرت بدان حکم ننموده‌