
امام شناسی ج11
جلد یازدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «اعلمیت امیرالمؤمنین علیهالسلام»، «حدیث باب مدینةالعلم از حیث سند و دلالت» و «قضاوتهای امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • علم و عرفان خداوندی، از شرائط اولیه رهبری • دین اسلام شرط رهبری را اعلمیّت از جمیع افراد امت میداند • اعلمیت امیرالمؤمنین بر طبق روایات متواتره از پیامبر و اجماع مسلمین بلکه موحدین • بحث مفصل دربارۀ سند و دلالت حدیث «انا مدینة العلم و علیٌّ بابها» • نمونههای متعددی از قضاوتهای شگفتانگیز و حل مسائل مشکل توسط امیرالمؤمنین علیهالسلام • حکومت غاصبان، مانع بهرمندی مردم از سرمایههای الهی • جهالت غاصبان خلافت به معارف دینی و مسائل شرعی • گوشهای از جنایات وهابیها • حذف بخاری و مسلم، فضائل و مناقب امیرالمؤمنین علیهالسلام را از روایات • جهل به مقام والای امیرالمؤمنین علیهالسلام، علّت کنار زدنِ او از خلافت • امیرالمؤمنین، معشوق حقیقی ممکنات در عالم امکان
امام شناسی ج11
231تخریج و حکم به صحّت آن نموده است.1و2
استدلال قدامه بر حلّیّت خمر براى مؤمن و پذیرفتن عمر
و همچنین فضل بن شاذان در «احتجاج» خود بر علیه عامّه مىگوید: و شما روایت مىکنید که: چون قُدَامَةُ بْنُ مَظْعون3و4 را که شراب خورده بود؛ و نزد عمر آوردند، او أمر کرد تا وى را تازیانه بزنند، قُدَامَه به او گفت: إى أمیر مؤمنان، حدّ شرب خمر بر من جارى نمىشود؛ زیرا که من از أهل این آیه و موضوع و مصداق آن هستم که مىگوید: لَیْسَ عَلَی الَّذِینَ أمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جُنَاحٌ فِیمَا طَعِمُوا إذَا مَا اتَّقَوْا وَ أمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ ثُمَّ اتَّقَوْا وَ أمَنُوا ثُمَّ اتَّقَوْا وَ أحْسَنُوا وَاللهُ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ.5
«براى کسانى که إیمان آوردهاند؛ و کارهاى نیکو را انجام مىدهند، باکى نیست در آنچه را که مىخورند؛ در صورتى که تقوى پیشه سازند، و إیمان بیاورند؛ و کارهاى نیکو به جاى آورند؛ و پس از آن تقوى پیشه سازد و إیمان بیاورند، و سپس تقوى پیشه سازند و احسان و نیکوئى کنند. و خداوند إحسانکنندگان را دوست دارد.»
- «الغدیر»، ج ٦، باب نوادر الأثر فى علم عمر، ص ٩٥ تا ص ٩٩، شمارۀ ٥.
- این بحث به واسطۀ ثبوت این قضیّه بین شیعه و عامّه از قدیم الأیّام تا امروز إدامه دارد؛ و در کتب حدیث و کلام و بالأخصّ در بحث إمامت ذکر شده است. مرحوم علاّمۀ مجلسى، در ج هشتم «بحار الأنوار» طبع کمپانى ص ٢٩٤ آن را طعن ششم از مطاعن عمر شمرده است؛ و در این بحث خوض کرده است و أقوال بسیارى از علماء عامّه را همچون فخر رازى و ابن أبى الحدید آورده است. و همچنین بحث تامّ و تمام آن در کتاب «تشیید المطاعن»، ص ٧٠٠ تا ص ٨١٤ آمده است.
- قُدامه با ضمّۀ قاف و فتحه میم بر وزن ثُمامه است و مظعون بر وزن مفعول است که از أصحاب معروف رسول الله بوده است.
- در «اسد الغابة»، ج ٤، ص ١٩٨ گوید: قدامة بن مظعون بن حبیب بن وهب بن حذافة بن جمح القرشى الجمحى او را أبوعمرو و یا أبوعمر گویند. وى برادر عثمان بن مظعون است و دآئى حفصة و عبد الله فرزندان عمر بن خطّاب. و زوجه او صفیّه دختر خطّاب بود. قدامة بن مظعون از سبقتگیرندگان در اسلام است با دو برادرش: عثمان و عبد الله فرزندان مظعون به حبشه مهاجرت کرده است و در غزوۀ بدر و احد و سایر مشاهد با رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم حضور داشته است. و این مطالب را عروه و ابن شهاب و موسى و ابن اسحق ذکر کردهاند.
- «آیۀ ٩٣، از سورۀ ٥: مائده».
