امام شناسی ج11

خلاف واقع بودن و کذب این أخذ به حدّى است که انسان را حیرت‌زده مى‌کند؛ و به بهت مى‌کشاند، و گناه آشکار و روشنى است؟! و چگونه شما از این مال مى‌گیرید، درحالى‌که بعضى از شما به بعضى دگر رسیده‌اید، و با تماسّ خارجى متّصل شده و نفوستان بهم پیوسته و متّحد شده است؟ و آن زنان از شما، به قرارداد عقد خود براى این مهریّه، تعهّد و میثاق استوارى را گرفته‌اند.»

 سپس آن زن به عمر گفت: معناى قنطار مالى است که به قَدْر دِیۀ إنسان‌¹ باشد؛ و آن از چهارصد درهم بیشتر است. عمر گفت: کُلُّ أحَدٍ أفْقَهُ مِنْ عُمَرَ «تمام أفراد از عمر در مسائل خود داناترند.»

 و از آنجا به منبر برگشت و خطبه خواند و گفت: أیُّهَا النَّاسُ إنِّی کُنْتُ نَهَیْتُ أ نْ یَتَزَوَّجَ الرَّجُلُ عَلَی أکْثَرَ مِنْ أرْبَعِمِائَةِ دِرْهَمٍ وَ إنَّ امْرَأةً أفْقَهَ مِنْ عُمَرَ جَاءَ‌تْنِی فَحَاجَّتْنِی بِکِتَابِ اللهِ فَحَجَّتْ وَ فَلَجَتْ؛ وَ إنَّ الْمَهْرَ مَا تَرَاضَی بِهِ الْمُسْلِمُونَ.² 

 «إى مردم! من نهى کردم که مردى که زن مى‌گیرد، بیش از چهارصد درهم براى او مهریّه تعیین کند؛ و لیکن زنى که از عُمَر فقیه‌تر بود؛ نزد من آمد، و با کتاب خدا احتجاج و استدلال نمود. و بر من غلبه کرد، و پیروز شد. مهریّه همان است که مسلمین در عقد نکاح با هم تراضى کنند؛ و بدلخواه طرفین زن و شوهر صورت گیرد.» 

 استاد گرامى علاّمه طباطبائى رضوان الله علیه از تفسیر «الدّرّ المنثور» آورده‌اند که سیوطىّ از عبدالرّزّاق و ابن مُنذر از عبدالرحمن سُلَمیّ، و نیز از سعید بن منصور و أبی‌یَعْلی با سند جیّد از مَسْرُوق‌؛ و همچنین از سعید بن منصور و عبد بن‌