
امام شناسی ج11
جلد یازدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «اعلمیت امیرالمؤمنین علیهالسلام»، «حدیث باب مدینةالعلم از حیث سند و دلالت» و «قضاوتهای امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • علم و عرفان خداوندی، از شرائط اولیه رهبری • دین اسلام شرط رهبری را اعلمیّت از جمیع افراد امت میداند • اعلمیت امیرالمؤمنین بر طبق روایات متواتره از پیامبر و اجماع مسلمین بلکه موحدین • بحث مفصل دربارۀ سند و دلالت حدیث «انا مدینة العلم و علیٌّ بابها» • نمونههای متعددی از قضاوتهای شگفتانگیز و حل مسائل مشکل توسط امیرالمؤمنین علیهالسلام • حکومت غاصبان، مانع بهرمندی مردم از سرمایههای الهی • جهالت غاصبان خلافت به معارف دینی و مسائل شرعی • گوشهای از جنایات وهابیها • حذف بخاری و مسلم، فضائل و مناقب امیرالمؤمنین علیهالسلام را از روایات • جهل به مقام والای امیرالمؤمنین علیهالسلام، علّت کنار زدنِ او از خلافت • امیرالمؤمنین، معشوق حقیقی ممکنات در عالم امکان
امام شناسی ج11
208مىترسیم و بیمناکیم، کفایت مىکند، و او براى ما کافى است.
٢ ـ ما او را چنان یافتیم که ولایتش از همه مردم به مردم بیشتر است؛ زیرا که او حاذقترین و ماهرترین طائفه قریش است به کتاب خداوند، و به سنّتهاى رسول اکرم صلّى الله علیه و آله و سلّم.
٣ ـ على یگانه مرد دلیر و یکّهتازى است که قریش جنگاور آنگاه که وى بر شتران لاغراندام سوار شده و بتازد، قدرت آن را ندارد که غبار او را بشکافد و هماورد وى گردد.
٤ ـ و در علىّ است تمام خیرات و خوبىهائى که در همه آنهاست؛ و در همه آنها بعضى از خیرات و خوبىهاى او یافت نمىشود».
و نیز خوارزمى با سند متّصل خود، از مهذّب الأئمّة أبوالمظفّر، عبد الملک بن علىّ بن محمّد همدانى با اتّصال سند به عَمْرُو بْنُ مَیْمُون، از ابن عبّاس روایت مىکند که بعضى از أهل کوفه در أیّام صِفّین دربارۀ أمیرالمؤمنین علیه السّلام این أبیات را إنشاد کرد:
أنْتَ الإمامُ الَّذِی نَرْجُو بِطَاعَتِهِ *** یَوْمَ النُّشُورِ مِنَ الرَّحْمَنِ غُفْرَانَا١ أوْ ضَحْتَ مِنْ دِینِنَا مَا کَانَ مُشْتَبِهًا *** جَزَاکَ رَبُّکَ عَنَّا فِیهِ حُسْنَانَا٢ نَفْسِی الْفِدَاءُ لِخَیْرِ النَّاسِ کُلِّهِمِ *** بَعْدَ النَّبِیِّ عَلِیِّ الْخَیْرِ مَوْلاَنَا٣ أخِی النَّبِیِّ وَ مَوْلَی الْمُؤمِنِینَ مَعًا *** وَ أوَّلُ النَّاسِ تَصْدِیقًا وَ إیمَانًا٤1 ١ ـ «إى علىّ: تو آن إمام و پیشوا هستى که ما در سایۀ إطاعت او در روز قیامت از خداى رحمن اُمید غفران داریم!
٢ ـ تو آنچه براى ما در اُمور دین ما مشتبه بود، واضح کردى؛ پروردگارت از جانب ما جزایت را دو چندان نماید!
٣ ـ جان من فداى کسى که از همگى مردم بهتر است پس از پیغمبر؛ که او علىّ است مولاى ما که منبع خیر و برکت است.
٤ ـ اوست هم برادر پیغمبر و هم صاحب اختیار مؤمنان؛ و أوّلین کسى که إیمان آورد و تصدیق رسول الله صلّى الله علیه و آله و سلّم را نمود.»
- «مناقب خوارزمى»، از طبع سنگى، ص ٣٤، و از طبع حروفى نجف ص ٢٢.
