
امام شناسی ج11
جلد یازدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «اعلمیت امیرالمؤمنین علیهالسلام»، «حدیث باب مدینةالعلم از حیث سند و دلالت» و «قضاوتهای امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • علم و عرفان خداوندی، از شرائط اولیه رهبری • دین اسلام شرط رهبری را اعلمیّت از جمیع افراد امت میداند • اعلمیت امیرالمؤمنین بر طبق روایات متواتره از پیامبر و اجماع مسلمین بلکه موحدین • بحث مفصل دربارۀ سند و دلالت حدیث «انا مدینة العلم و علیٌّ بابها» • نمونههای متعددی از قضاوتهای شگفتانگیز و حل مسائل مشکل توسط امیرالمؤمنین علیهالسلام • حکومت غاصبان، مانع بهرمندی مردم از سرمایههای الهی • جهالت غاصبان خلافت به معارف دینی و مسائل شرعی • گوشهای از جنایات وهابیها • حذف بخاری و مسلم، فضائل و مناقب امیرالمؤمنین علیهالسلام را از روایات • جهل به مقام والای امیرالمؤمنین علیهالسلام، علّت کنار زدنِ او از خلافت • امیرالمؤمنین، معشوق حقیقی ممکنات در عالم امکان
امام شناسی ج11
153آن دو مالک زن، نزد حضرت آمدند؛ و هر یک پسر را از آن خود مىدانست.
حضرت آن پسر را به نام هر یک از آن دو نفر به قرعه درآوردند.1 و به نام آنکس که درآمد پسر را به او دادند؛ و او را إلزام کردند که نصف قیمت پسر را در صورتى که فرض شود غلام بچه بوده و قیمت داشته است؛ به آن مرد دیگر که شریک او بوده است بدهد. و نیز افزودند که: اگر مىدانستم که شما به این کار پس از علم و آشنایى به حرمت آن دست زدهاید، در عقوبت و مجازات شما کوتاهى نمىکردم.2
چون داستان این ماجرا را براى رسول خدا بیان کردند؛ آن را إمضآء کرد؛ و حکم به آن را در إسلام بر همین نهج تثبیت نمود و گفت: الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِی جَعَلَ فِینَا أهْلَ الْبَیْتِ مَنْ یَقْضِی عَلَی سُنَنِ دَاوُدَ وَ سَبِیلِهِ فِی الْقَضَآءِ.3
«حمد و سپاس مختصّ خداوندى است که در میان ما أهل بیت، کسى را قرار داده است که بر طریقه و روشهاى داود پیغمبر علیه السّلام قضاوت مىکند؛ و بر راه و منهاج او در فصل خصومت و قضاوت عمل مىنماید.»
و ابن شهرآشوب از فضائل أحمد حَنْبَل، از اسمعیل بن عیّاش، با إسناد خود از علىّ بن أبیطالب علیه السّلام آورده است که آن حضرت در زمان رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم قضاوتى کرد که موجب شگفت رسول الله شد و گفت: الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِی جَعَلَ الْحِکْمَة فِینَا أهْلَ الْبَیْتِ.4
- طریق قرعه و کیفیّت آن بدین طور است که: نام هر یک از آن دو نفر را به قطعهاى از چوب و یا چیز دیگرى مىنویسند و آن را در دو عدد پارچه مىبندند؛ و به کودکى مىگویند تا یکى از آنها را بردارد؛ کودک هر کدام را که برداشت؛ پسر نوزاد به او داده مىشود. و در «تهذیب» شیخ، ج ٦، ص ٢٣٩ در مورد تشخیص طفلى که معلوم نیست دختر است یا پسر از حضرت صادق علیه السّلام وارد است که: روى قطعۀ چوبى بنویسند: عبد الله، و روى قطعه دیگرى أمَة الله آنوقت إمام و یا قرعه زننده بگوید: اللهم انت الله لا اله الا انت عالم الغیب و الشهادة انت تحکم بین عبادک فیما کانوا فیه یختلفون، امر این مولود را معیّن بنما.
- . «إرشاد مفید»، ص ١٠٧.
- «إرشاد مفید»، ص ١٠٨.
- «مناقب»، طبع سنگى، ج ١، ص ٤٨٩، و «ذخائر العقبى»، ص ٨٥ از حمید بن عبد الله بن یزید آورده است که أحمد در «مناقب» تخریج کرده است، و نیز در «الریاض النضرة»، ج ٣ ص ٢١٦ از «مناقب» أحمد تخریج نموده است.
