امام شناسی ج11
جلد یازدهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «اعلمیت امیرالمؤمنین علیهالسلام»، «حدیث باب مدینةالعلم از حیث سند و دلالت» و «قضاوتهای امیرالمؤمنین علیهالسلام» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • علم و عرفان خداوندی، از شرائط اولیه رهبری • دین اسلام شرط رهبری را اعلمیّت از جمیع افراد امت میداند • اعلمیت امیرالمؤمنین بر طبق روایات متواتره از پیامبر و اجماع مسلمین بلکه موحدین • بحث مفصل دربارۀ سند و دلالت حدیث «انا مدینة العلم و علیٌّ بابها» • نمونههای متعددی از قضاوتهای شگفتانگیز و حل مسائل مشکل توسط امیرالمؤمنین علیهالسلام • حکومت غاصبان، مانع بهرمندی مردم از سرمایههای الهی • جهالت غاصبان خلافت به معارف دینی و مسائل شرعی • گوشهای از جنایات وهابیها • حذف بخاری و مسلم، فضائل و مناقب امیرالمؤمنین علیهالسلام را از روایات • جهل به مقام والای امیرالمؤمنین علیهالسلام، علّت کنار زدنِ او از خلافت • امیرالمؤمنین، معشوق حقیقی ممکنات در عالم امکان
مرتب سازی:
امام شناسی ج11
141أبوالْمُظَفَّر سَمْعَانِی.
و صاحب بن عبّاد در اینباره گوید:
هَلْ مِثْلُ فَتْوَاکَ إذْ قَالُوا مُجَاهَرَةً *** لَوْلاَ عَلِیٌّ هَلَکْنَا فِی فَتَاوِینَا «آیا مثل و مانند رأى و فتواى تو دیده شده است؛ در وقتى که عیاناً در برابر همۀ مردم صریحاً گفتند که: اگر على نبود ما در فتواهائى که در مسائل داده بودیم؛ هلاک شده بودیم؟!»
و خطیب خوارزمى گوید:
إذا عُمَرٌ تَخَطَّ فِی جَواب *** وَ نَبَّهَهُ عَلِیٌّ بِالصَّوَابِ یَقُولُ بِعَدْلِهِ لَوْ لاَ عَلِیٌّ *** هَلَکْتُ هَلَکْتُ فِی ذَاکَ الْجَوَابِ «چون عمر بن خطّاب در جواب مسئلهاى خطا مىنمود؛ و علىّ بن أبیطالب او را بر خطایش متوجّه مىساخت؛ از روى عدل خود مىگفت: اگر علىّ نبود؛ من در آن جواب هلاک شده بودم؛ هلاک شده بودم.»
و این جمله از أبوبکر اشتهار دارد که گفت: فَإنِ اسْتَقَمْتُ فَاتَّبِعُونِی وَ إنْ زِغْتُ فَقَوِّمُونِی «اگر در رأى و فتوى و گفتار و عمل مستقیماً بر پاى خود ایستادم؛ شما از من پیروى کنید! و اگر انحراف پیدا کردم، شما مرا برپا دارید، و راست کنید!»
و دربارۀ معناى فَاكِهَة گفت: آن را مىدانم؛ و امّا معناى أبّ را خدا مىداند.1
و دربارۀ إرثِ کَلاَلَة گفت: أقُولُ فِیهَا بِرَأیٍ فَإنْ أصَبْتُ فَمِنَ الله؛ وَ إنْ أخْطَأتُ
- «آیۀ ٣١، از سوره ٨٠: عبس»: وَ فاكِهَةً وَ أَبًّا مَتاعًا لَكُمْ وَ لِأَنْعامِكُمْ.
أبّ عبارت است از خوراک چهارپایان همان طور که از خود آیه پیداست که متاعاً لكم را براى فاكهه و لأنعامكم را براى أبّ، حال آورده است.
- «آیۀ ٣١، از سوره ٨٠: عبس»: وَ فاكِهَةً وَ أَبًّا مَتاعًا لَكُمْ وَ لِأَنْعامِكُمْ.