
امام شناسی ج10
جلد دهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حدیث منزلت از حیث سند و دلالت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • بحثی مبسوط دربارۀ سند و متنِ حدیث «منزلت» • احتجاجات و استشهادات به حدیث «منزلت» • استضعاف امیرالمؤمنین علیهالسلام همانند حضرت هارون علیهالسلام • پاسخ به شبهات ابنتیمیه دربارۀ حدیث منزلت • وزارت و خلافت علی علیهالسلام از روز اول دعوت پیامبر صلیاللهعلیهوآله • مصائب وارده بر حضرت فاطمۀ زهراء سلاماللهعلیها پس از رحلت پیامبر • چرا سعدابنابیوقاص با آن سوابق در اسلام و اعتراف به افضلیت امیرالمؤمنین علیهالسلام از بیعت تخلّف ورزید؟ • اشکالات کلامی اعتراضات عمر به رسولخدا • دربارۀ سوء قصد و اهتمام به ترور پیامبر اکرم توسط منافقین • علت عدم قیام امیرالمؤمنین پس از رحلت رسولخدا • علت بیشتر ذکر شدن قضایایِ قوم بنیاسرائیل و حضرت موسی علیهالسلام در قرآن
امام شناسی ج10
35بودم. رسول خدا فرمود: بنشین! و رسول خدا سه بار به همین منوال دعوت خود را تجدید کرد؛ و من در هر بار در برابر او برمیخاستم؛ و به من میگفت: بنشین تا در مرتبۀ سوم که برخاستم دست خود را برای بیعت به دست من زد1.
روایت ١٣٧ را با سند متّصل خود از عبّاد بن عبد الله أسدی از علی بن أبی طالب علیه السّلام روایت میکند که: حضرت رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم قریش را جمع کرد و پس از آن گفت:
لاَ یُؤَدّی أحَدٌ عَنِّی دَیْنِی إلاَّ عَلِیٌّ 2 «هیچکس دین مرا از ذمّۀ من ادا نمیکند مگر علی».
روایت ١٣٨ را با سند متّصل دیگری نیز از عبّاد بن عبد الله اسدی از علی بن أبی طالب علیه السّلام روایت میکند که چون آیۀ وَ أَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ فرود آمد، رسول خدا مردانی را از أهل بیت خود، دعوت کرد؛ و پس از بیان سیر شدن و سیراب شدن از یک پای گوسپند، و یک پیمانه آشامیدنی، به آنها گفت:
عَلِیٌّ یَقْضِی دَیْنی3؛ وَ یُنْجِزُمُوْعِدِی4.
«علی است که دین و ذمّه مرا ادا میکند؛ و به تعهّد و پیمان و میعاد من وفا مینماید».
روایت ١٣٩ را با سند متّصل دیگری از عبّاد بن عبد الله، از علی بن أبی طالب علیه السّلام روایت میکند که: رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم گفت: ای علی بنی هاشم را
- همین مصدر، ص ٨٤ و ص ٨٥.
- همین مصدر، ص ٨٥.
- مجلسی رضوان الله علیه در ج ٩ «بحار الانوار» ص ٣٩٣ در ذیل روایت وارده از «بشارة المصطفی» که در آن عبارت قاضی دینی وارد شده است؛ در بیان خود گوید: محقّق طوسی نصیر الملّة و الدّین و علاّمۀ حلّی و جماعتی از علماء ما رضی الله عنهم قاضی دینی با کسر دال خواندهاند، و سیّد مرتضی رحمة الله علیه این معنی را إنکار کرده است. آنگاه مجلسی گوید: نیازی به این تکلّفات نیست؛ زیرا تواتر عبارات و نصوص صریحه از هر دو جانب وارد است.
- «تاریخ دمشق» جلد أمیرالمؤمنین، جزء اوّل، ص ٨٥ و ص ٨٦، و این حدیث را با لفظ و یُنْجز مواعیدی مجلسی در «بحار الأنوار» طبع کمپانی ج ٩ ص ٢٩٥ از کتاب «عمده»، آورده است. و «کنز العمال» طبع دوم ج ١٥ ص ١٣١.
