
امام شناسی ج10
جلد دهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حدیث منزلت از حیث سند و دلالت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • بحثی مبسوط دربارۀ سند و متنِ حدیث «منزلت» • احتجاجات و استشهادات به حدیث «منزلت» • استضعاف امیرالمؤمنین علیهالسلام همانند حضرت هارون علیهالسلام • پاسخ به شبهات ابنتیمیه دربارۀ حدیث منزلت • وزارت و خلافت علی علیهالسلام از روز اول دعوت پیامبر صلیاللهعلیهوآله • مصائب وارده بر حضرت فاطمۀ زهراء سلاماللهعلیها پس از رحلت پیامبر • چرا سعدابنابیوقاص با آن سوابق در اسلام و اعتراف به افضلیت امیرالمؤمنین علیهالسلام از بیعت تخلّف ورزید؟ • اشکالات کلامی اعتراضات عمر به رسولخدا • دربارۀ سوء قصد و اهتمام به ترور پیامبر اکرم توسط منافقین • علت عدم قیام امیرالمؤمنین پس از رحلت رسولخدا • علت بیشتر ذکر شدن قضایایِ قوم بنیاسرائیل و حضرت موسی علیهالسلام در قرآن
امام شناسی ج10
232مِنْهُمْ نَفَقاتُهُمْ إِلَّا أَنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللهِ وَ بِرَسُولِهِ وَ لا يَأْتُونَ الصَّلاةَ إِلَّا وَ هُمْ كُسالي وَ لا يُنْفِقُونَ إِلَّا وَ هُمْ كارِهُونَ ـ فَلا تُعْجِبْكَ أَمْوالُهُمْ وَ لا أَوْلادُهُمْ إِنَّما يُرِيدُ اللهُ لِيُعَذِّبَهُمْ بِها فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ تَزْهَقَ أَنْفُسُهُمْ وَ هُمْ كافِرُونَ1.
«بگو ای پیغمبر به این منافقین که چه إنفاق کنید از روی میل و رغبت؛ و چه از روی عدم میل و کراهت؛ (و صرف در مخارج سپاه و جنگ و تبلیغات دروغین خود کنید) به هیچوجه از شما قبول نخواهد شد؛ زیرا که حال شما اینطور است که به فسق و کجروی گرویدهاید (و انفاق خود را از روی رو و ریا میکنید!)
و هیچ رادع و مانعی از قبولی نفقات آنها نیست؛ مگر آنکه ایشان به خدا و رسول خدا کافر شدهاند؛ و برای نماز نمیآیند مگر از روی کسالت و بیرغبتی؛ و نیز إنفاق نمیکنند مگر از روی کراهت و ناپسندی2.
پس بنا بر این ای پیغمبر مبادا فراوانی أموال و کثرت أولاد آنها، تو را به عجب افکند! خداوند میخواهد با ابتلاء به همین کثرت أموال و أولاد، آنها را در زندگی دنیوی به عذاب (و دوری از ساحت قرب خود) اندازد؛ و در وقت مردن نیز جان آنها با کفر بیرون رود.»
وَ يَحْلِفُونَ بِاللهِ إِنَّهُمْ لَمِنْكُمْ وَ ما هُمْ مِنْكُمْ وَ لكِنَّهُمْ قَوْمٌ يَفْرَقُونَ ـ لَوْ يَجِدُونَ مَلْجَئًا أَوْ مَغاراتٍ أَوْ مُدَّخَلًا لَوَلَّوْا إِلَيْهِ وَ هُمْ يَجْمَحُونَ3.
«منافقین (برای آنکه نفاق خود را مستور دارند) به خدا سوگند میخورند که ما
- آیه ٥٣ تا ٥٥، از سورۀ ٩: توبه.
- در تفسیر «نور الثقلین» علاّمه خبیر و محدّث جلیل شیخ عبد علیّ بن جمعۀ عَرُوسی حُوَیزی در ج ٢، ص ٢٢٦ از «اصول کافی» با سند خود از حضرت صادق علیه السّلام روایت کرده است که گفتند: لا یضرّ مع الإیمان عملُ و لا ینفع مع الکفر عملُ أ لا تری أنّه قال: و ما مَنَعَهم أن تقبل منهم نفقاتهم إلّا أنّهم کفروا بالله و رسوله و ماتوا و هم کافرون. «با داشتن ایمان هیچ عملی ضرر نمیرساند؛ و با داشتن کفر هیچ عملی فائده نمیبخشد؛ مگر نمیبینی که خدا میگوید: هیچ مانعی برای پذیرش نفقات و صدقات منافقین نیست مگر آنکه آنها به خدا و رسول او کافر شدند و در حالت کفر مردند.»
- آیه ٥٦ و ٥٧، از سورۀ ٩: توبه).
