
امام شناسی ج10
جلد دهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حدیث منزلت از حیث سند و دلالت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • بحثی مبسوط دربارۀ سند و متنِ حدیث «منزلت» • احتجاجات و استشهادات به حدیث «منزلت» • استضعاف امیرالمؤمنین علیهالسلام همانند حضرت هارون علیهالسلام • پاسخ به شبهات ابنتیمیه دربارۀ حدیث منزلت • وزارت و خلافت علی علیهالسلام از روز اول دعوت پیامبر صلیاللهعلیهوآله • مصائب وارده بر حضرت فاطمۀ زهراء سلاماللهعلیها پس از رحلت پیامبر • چرا سعدابنابیوقاص با آن سوابق در اسلام و اعتراف به افضلیت امیرالمؤمنین علیهالسلام از بیعت تخلّف ورزید؟ • اشکالات کلامی اعتراضات عمر به رسولخدا • دربارۀ سوء قصد و اهتمام به ترور پیامبر اکرم توسط منافقین • علت عدم قیام امیرالمؤمنین پس از رحلت رسولخدا • علت بیشتر ذکر شدن قضایایِ قوم بنیاسرائیل و حضرت موسی علیهالسلام در قرآن
امام شناسی ج10
211سوی رومیان چه کار است؟ سوگند به خدا که من از خوف رومیان در أمان نیستم؛ و من در منزلگاهم در خُرْبَی میمانم! تو با آنها برو و جنگ کن! ای فرزندم سوگند به خدا که من از حوادث کوبنده و وقایع در هم شکننده اطلاع دارم!
عبد الله پسرش گفت: سوگند به خدا در تو چیزی نیست جز نفاق؛ و با خشونت و غلظت پاسخش را داد! و گفت: به خدا قسم دربارۀ نفاق تو بر رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم، آیهای از قرآن نازل میشود که مردم آن را قرائت مینمایند1. جدّ از پسرش به خشم آمد؛ و کفش خود را برداشت و به چهرۀ فرزند زد.
عبد الله با پدر دیگر سخنی نگفت و از حضور او برخاست. و این مرد خبیث پیوسته قوم و طائفۀ خود را از حرکت باز میداشت و به جَبَّارُ بْنُ صَخْر و جماعتی که از بَنِی سَلِمَه با او بودند گفت: یا بنی بَنِیسَلِمَه در گرما کوچ نکنید! میگفت: در گرما بیرون نروید! بجهت آنکه مردم را از جهاد باز دارد؛ و شکّی که از حقّ در دل داشت؛ و بجهت إشاعۀ شایعات فتنه انگیز و متفرّق کننده بر علیه رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم، و این آیات دربارۀ او نازل شد:
فَرِحَ الْمُخَلَّفُونَ بِمَقْعَدِهِمْ خِلافَ رَسُولِ اللهِ وَ كَرِهُوا أَنْ يُجاهِدُوا بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللهِ وَ قالُوا لا تَنْفِرُوا فِي الْحَرِّ قُلْ نارُ جَهَنَّمَ أَشَدُّ حَرًّا لَوْ كانُوا يَفْقَهُونَ. فَلْيَضْحَكُوا قَلِيلًا وَ لْيَبْكُوا كَثِيرًا جَزاءً بِما كانُوا يَكْسِبُونَ2.
«تخلّف کنندگان بجهت نشست و قعودشان بر خلاف حرکت رسول خدا، مسرور و شادمان شدند؛ و جهاد در راه خدا را با أموالشان و با جانهایشان سخت و ناگوار داشتند؛ و میگفتند: در گرما کوچ نکنید! بگو ای پیغمبر که آتش جهنّم حرارتش بیشتر است؛ اگر ایشان اینطور بودند که میفهمیدند! و باید آنها کم بخندند و بسیار گریه کنند به پاداش أعمالی که از آنها سر زده است.»
- این قضیه را تا اینجا در تفسیر «المیزان» ج ٩، ص ٣١٣ و ص ٣١٤ از «تفسیر قمی» آورده است، و کتاب «حیاة محمّد» ص ٤٢٦ و ص ٤٢٧.
- آیه ٨١ و ٨٢، از سورۀ ٩: توبه.
