
امام شناسی ج10
جلد دهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «حدیث منزلت از حیث سند و دلالت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • بحثی مبسوط دربارۀ سند و متنِ حدیث «منزلت» • احتجاجات و استشهادات به حدیث «منزلت» • استضعاف امیرالمؤمنین علیهالسلام همانند حضرت هارون علیهالسلام • پاسخ به شبهات ابنتیمیه دربارۀ حدیث منزلت • وزارت و خلافت علی علیهالسلام از روز اول دعوت پیامبر صلیاللهعلیهوآله • مصائب وارده بر حضرت فاطمۀ زهراء سلاماللهعلیها پس از رحلت پیامبر • چرا سعدابنابیوقاص با آن سوابق در اسلام و اعتراف به افضلیت امیرالمؤمنین علیهالسلام از بیعت تخلّف ورزید؟ • اشکالات کلامی اعتراضات عمر به رسولخدا • دربارۀ سوء قصد و اهتمام به ترور پیامبر اکرم توسط منافقین • علت عدم قیام امیرالمؤمنین پس از رحلت رسولخدا • علت بیشتر ذکر شدن قضایایِ قوم بنیاسرائیل و حضرت موسی علیهالسلام در قرآن
امام شناسی ج10
207درختان محبوب بود، و طبعاً در چنین موقعیّتی مردم دوست داشتند استراحت کنند، و در مدینه بمانند؛ و خروج برای آنان ناگوار بود.
رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم مردم را پیوسته ترغیب به سرعت در حرکت میکرد؛ و عسگر خود را در خارج مدینه در ثَنیَّةُ الوَدَاع1 زده و مردم به قدری زیاد هستند که هیچ کتاب و احصائیّهای آنها را به شمار نیاورده است2.
آیات واردۀ در قرآن، در ترغیب بر جهاد؛ و تحذیر از عدم نصرت پیغمبر
و در این حال که مردم بعضی در حرکت تأنّی و سستی داشتند؛ و هوای مدینه در زیر سایبانها و میوههائی که در آستانۀ رسیدن بود ایشان را به خود جلب میکرد؛ این آیه نازل شد:
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ما لَكُمْ إِذا قِيلَ لَكُمُ انْفِرُوا فِي سَبِيلِ اللهِ اثَّاقَلْتُمْ إِلَي الْأَرْضِ أَ رَضِيتُمْ بِالْحَياةِ الدُّنْيا مِنَ الْآخِرَةِ فَما مَتاعُ الْحَياةِ الدُّنْيا فِي الْآخِرَةِ إِلَّا قَلِيلٌ. إِلَّا تَنْفِرُوا يُعَذِّبْكُمْ عَذابًا أَلِيمًا وَ يَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْ وَ لا تَضُرُّوهُ شَيْئًا وَ اللهُ عَلي كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ3.
«ای کسانی که ایمان آوردهاید! شما را چه شده است که چون به شما گفته شود: در راه خدا (برای جهاد با رومیان) کوچ کرده خارج شوید؛ گران جانی نموده و به زمین میل میکنید؟! آیا شما به این حیات نزدیک کم ارزش، در برابر حیات آخرت اکتفا کرده راضی شدهاید؟! پس تمتّع و بهرهبرداری از این حیات دنیا در مقابل حیات آخرت (و حیات علیا و زندگی جاودان و پر ارزش) نیست مگر ناچیز! اگر شما کوچ نکرده خارج نشوید؛ خداوند شما را به عذاب دردناکی عذاب میکند؛ و گروهی را غیر از شما به عوض شما (برای یاری دین خدا و إجابت دعوت پیامبر) میآورد؛ و شما را چنین قدرت و توانی نیست که بتوانید به خداوند
- در «معجم البلدان» آورده است که: ثَنِیَّة الوَدَاع نام گردنهای میباشد که بر مدینه اشراف دارد؛ و کسی که بخواهد به مکّه برود، از آنجا عبور میکند؛ و گفته شده است که: چون محل وداع مسافران از مدینه به مکّه است بدین نام اسم گذاری شده است.
- «مغازی» واقدی متوفی در سنۀ ٢٠٧ هجری، جلد ٣، ص ٩٨٩ تا ص ٩٩٢، و «حبیب السّیر» ج ١، ص ٣٩٨.
- آیه ٣٨ و ٣٩ از سورۀ ٩: توبه.
