امام شناسی ج9

 «و چون أبو طالب وفات یافت، قوم قریش حكم براى پیغمبر صادر كردند كه او را بكشند، فلهذا پیغمبر به سوى قوم أنصار، به مدینه مهاجرت نمود، و أحدى از مردم مانند قیام على بن ابی‌طالب با پیغمبر قیام نكرد. چون على با بذل جان خود او را حفظ كرد، و در فراش و خوابگاه او خوابید، و از آن به بعد پیوسته در أطراف و جوانب محلّ‌هائى كه هجوم دشمن بر پیامبر از آنجاها بود چنگ مى‌زد، و بدانجاها مى‌پیوست، و با شجاعان روزگار براى جنگ تن به تن و مقاتلۀ رو در رو، پیاده مى‌شد و دست به گریبان بود، و از جنگ و مقاتله با حریف نمى‌ترسید و پشت نمى‌كرد، و نیز از برخورد با یك لشكر فرار نمى‌كرد و به عقب نمى‌رفت و پشت نمى‌كرد، قلبش محكم و استوار بود، از هیچ حادثه‌اى منفعل نمى‌شد، و هیچ ضعفى و سستى در او رخنه نمى‌كرد، إمارت و ریاست بر جمیع أصحاب رسول خدا داشت و هیچیك از صحابه بر او إمارت و ریاست نكردند.

 از تمامى مردمان، شدّت و فشار و كوبندگیش بر مشركین، بیشتر و شدیدتر بود، و جهادش در راه خدا عظیم‌تر بود، و در دین خدا فقیه‌تر بود، و در قرائت كتاب خداى قوى‌تر بود، و به مسائل حلال و حرام عارف‌تر بود، و اوست صاحب ولایت در حَدِیثِ غَدِیر خُمّ، و اوست صاحب گفتار پیغمبر خدا صلّى الله علیه و آله: أنْتَ مِنِّی بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَی إلّاَ أنَّهُ لاَ نَبِیَّ بَعْدِی.»

 أبو الحسن: على بن حسین مسعودىّ در «مروج الذهب» در آخر جلد دوّم، در آخرین فصلى كه در أحوال أمیرالمؤمنین علیه السّلام ایراد كرده است، گوید:

 مَسْعُودی مى‌گوید: چیزهائى كه با آن‌ها أصحاب رسول خدا صلّى الله علیه و آله استحقاق فضیلت را پیدا مى‌كنند، یكى سبقت در ایمان است و دیگرى هجرت و دیگرى نصرت رسول خدا صلّى الله علیه و آله و قرابت با پیغمبر (و قناعت) و بذل نفس در راه رسول الله، و علم به كتاب خدا و تنزیل آن، و جهاد در راه خدا، و وَرَع، و زُهْد، و قضاوت، و