امام شناسی ج9

سنّش كم بود، و قلم حكم و تكلیف بر او جارى نشده بود، و أبو بكر كه إسلام آورد، مرد بالغ و كاملى بود، و حكم و تكلیف بر او جائز بود! 

 مأمون گفت: تو به من بگو كدامیك أوَّل إسلام آورده‌اند، و پس از آن من با تو در حداثت سنّ و كمال سنّ مناظره و بحث كنم! من گفتم: على بر این كیفیّت قبل از أبو بكر ایمان آورد.

 مأمون گفت: آرى! اینك بگو كه إسلام على در هنگامى كه إسلام آورد، به دعوت رسول خدا بود كه او را به إسلام فراخواند، و یا آنكه به إلهام خداوند بدون دعوت رسول خدا بوده است؟

 إسحق مى‌گوید: من قدرى تأمّل كردم كه مأمون به من گفت: اى إسحق: نگو به إلهام از جانب خدا بوده است، كه در این فرض او را بر رسول خدا صلّى الله علیه و آله مقدّم داشته‌اى! 

 زیرا رسول خدا إسلام را نمى‌شناخت تا اینكه جبرائیل از خداوند تعالى براى او آورد.

 گفتم: بلى! رسول خدا صلّى الله علیه و آله او را به إسلام فرا خواند! 

 گفت: اى إسحق! چون رسول خدا او را به إسلام فرا خواند، أمر از یكى از دو حال خارج نیست: یا این خواندن به أمر خداوند بوده است، و یا پیغمبر از نزد خود تكلّف نموده است.

 اسحق مى‌گوید: باز من تأمّل كردم! مأمون گفت: به رسول خدا نسبت تكلّف مده! او بدون حجّت خدائى از خود چیزى نمى‌آورد، و خداوند مى‌فرماید: وَ ما أَنَا مِنَ الْمُتَكَلِّفِينَ.¹ 

 «و من بدون برهان و حجّت از جانب خدا چیزى را از نزد خود نمى‌آورم، و بر خود بطور ساختگى نمى‌بندم».

 من گفتم: بلى! اى أمیر مؤمنان، بلكه به أمر خداوند، على را دعوت كرده است!