امام شناسی ج9

الأولیاء» از أبوطُفَیل در احتجاج به حدیث غدیر در روز رُحْبَه و مُناشدۀ أمیرالمؤمنین علیه السّلام حدیث مفصّلی نقل می‌کند و در آن تعداد أصحابی را که شهادت دادند، هفده نفر ذکر می‌کند که از ایشانند: خُزَیْمَة بن ثابت، سَهْل بن سَعْد، عَدِیّ بن حاتم، عَقَبه بن عامر، أبوأیّوب أنصاری، أبوسعید خُدری، أبوشریح خُزاعی، أبوقُدامۀ أنصاری، أبولیلی، و أبوالهَیْثم بن تَیِّهان. و سپس آن بزرگواران، خصوصیّات روز غدیر خمّ با سفارش پیامبر دربارۀ ثَقَلَین: کتاب خدا و عترت و دربارۀ ولایت را گواهی می‌دهند.¹

روایت خطیب خوارزم و بیان معنى منا شده‌

 و موفّق بن أحمد: خطیب خوارزم با سند متّصل خود، از سعید بن وهب، و عبد خیر روایت كرده است كه ایشان مناشدۀ أمیرالمؤمنین علیه السّلام و پاسخ أصحاب رسول خدا به لفظ فَقَامَ عِدَّة مِنْ أصْحَابِ النَّبِیِّ صلّی الله علیه و آله و سلّم و حكایت حدیث موالات را بیان كرده‌اند.

 و پس از آن گوید: یقال: یُقَالُ: نَشَدْتُكَ اللهَ، وَ نَاشَدْتُكَ اللهَ، وَ أنْشَدْتُكَ بِاللهِ، أیْ سَألْتُكَ بِهِ وَ طَلَبْتُ إلَیْكَ. وَ هُوَ مَجَازُ قَوْلِهِمْ: نَشَدَ الضَّالَّةَ یَنْشُدُهَا إذَا طَلَبَهَا. وَ أنْشَدَهَا إذَا عَرَّفَهَا.² 

 «چون گفته شود: نَشَدْتُکَ اللهَ، و یا نَاشَدْتُکَ اللهَ، و یا أنْشَدْتُکَ بِاللهِ در هر سه صورت معنای آن اینست که: من بحقّ خدا از تو می‌پرسم و از تو طلب می‌کنم. و این استعمال مجازی است از گفتار عرب که می‌گوید: نَشَدَ الضَّالَّةَ یَنْشُدُهَا یعنی از حیوان گم شده جویا شد و آنرا پی‌جوئی و طلب نمود. و چون بگوید: أنْشَدَ الضَّالَّةَ یعنى آن را معرّفى كرد و خصوصیّات آن را شناسانید.» 

 و ابن أثیر در ترجمۀ أحوال عبدالرّحمن بن مُدْلج آورده است که: ابن عُقْده با إسناد خود از أبوغیلان: سعْد بن طَالِب، از أبواسحق، از عمرو بن ذی مُرّ و یزید بن یثیع و سعید بن وهب و‌هانئ بن هانی روایت کرده است و أبواسحق گوید: کسانی را که این حدیث را برای من روایت کرده‌اند، نمی‌توانم به شمارش درآورم