امام شناسی ج9

 و همچنین در تفسیر گفتار شافعى كه ولآء را به معناى ولاء اسلام گرفته است، قول عمر را ذكر كرده است. ابن عساكر با سند خود از ربیع بن سلیمان روایت مى‌كند كه من از شافعى شنیدم، كه در معناى گفتار پیغمبر صلّى الله علیه و آله به على بن أبی‌طالب: مَنْ کُنْتُ مَوْلاَهُ فَعَلِیٌّ مَوْلاَهُ می‌گفت: مراد وَلآءِ إسْلام است، همانطور که خداوند عزّوجّل می‌گوید: ذلِكَ بِأَنَّ اللهَ مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَ أَنَّ الْكافِرِينَ لا مَوْلى‌ لَهُمْ‌.¹

تهنیت عمر به أمیرالمؤمنین علیه السّلام در روز غدیر خمّ‌

 و أمّا گفتار عمر بن خطّاب به علی: أصْبَحْتَ مَوْلَی کُلَّ مُؤْمِنٍ! می‌گوید: وَلِیَّ کُلِّ مُسْلِمٍ.² 

 بارى از آنچه ما مفصّلاً در معناى ولآء ذكر كردیم، همچون آفتاب روشن شد كه: این تفسیر شافعى غلط است، و مراد از ولآء إیمان، ولایت به همان معناى إمارت و إمامت و سرورى و پیشوائى است كه ملزوم قرب، و آن ملزوم معناى أوّل و واقعى آن است كه: الْوَلآءُ حُصُولُ الشَّیْئَیْنِ فَزَائِدًا حُصُولًا لَیْسَ بَیْنَهُمَا مَا لَیْسَ مِنْهُمَا. و على كلّ تقدیر، شاهد ما از گفتار شافعى استشهاد به حدیث عمر در تهنیت است.

 ٧ ـ حافظ أبو القاسم حَسْكانى در «شواهد التنزیل» در تحت روایات واردۀ در آیۀ مباركۀ: الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِينًا شش روایت ذكر كرده است، كه در دو تاى آنها تهنیت عمر ذكر شده است.

 اوّل از حاكم پدرش، از أبو حفْص شاهین، با سند خود از أبو هریره، كه در آن ثواب روزۀ روز غدیر آمده است، و در پایان دارد كه عمر بن خطّاب گفت: بَخٍّ بَخٍّ لَکَ یَا ابْنَ أبِی‌طَالِبٍ.³ 

 دوّم از أبو بكر یزدىّ، با سند خود از أبو هریره نیز كه در آن أجر و پاداش‌