امام شناسی ج9

گردن نهادیم».

 و أوّلین كسى كه با پیغمبر صلّى الله علیه و آله مصافقه كرد (دست داد به عنوان بیعت و پذیرفتن پیمان) أبُوبَکر و عُمَر و عُثْمَان و طَلْحَة و زُبَیْر، و سپس باقى مهاجران و أنصار بودند، و سپس باقى مردم پیوسته بیعت مى‌كردند، تا نماز ظهر و عصر را با هم در یك زمان به جاى آوردند، و این مصافقه و بیعت مردم به طول انجامید، تا آنكه پیامبر نماز مغرب و عشاء را با هم در یك زمان به جاى آوردند، و تا ثلث از شب كه سپرى شد پیوسته بطور پى در پى بیعت و مصافقه صورت مى‌گرفت.

 و أحمد بن مُحمّد طَبَریّ شهیر به خَلیلیّ در کتاب مَنَاقِب عَلیّ بْنِ أبیطالِب كه در سنۀ ٤١١ در قاهره تألیف شده است، از طریق شیخ خود محمّد بن أبى بكر بن عبد الرّحمن این روایت را آورده است، و در آن روایت گوید: مردم براى بیعت نمودن با على بر یكدیگر پیشى مى‌گرفتند و مى‌گفتند:

 سَمِعْنَا وَ أطَعْنَا لِمَا أمَرَنَا اللهُ وَ رَسُولُهُ بِقُلُوبِنَا وَ أنْفُسِنَا وَ ألْسِنَتِنَا وَ جَمِیِعِ جَوَارِحِنا ثُمَّ انْکَبُّوا عَلَی رَسُولِ اللهِ وَ عَلَی عَلِیٍّ بِأیْدِیهِمْ.

 «شنیدیم، و با جانهایمان، و دل‌هایمان، و زبانهایمان، و با تمام اعضاء و أجزاء بدنمان إطاعت كردیم، و پذیرفتیم آنچه را كه خداوند و رسول او به ما أمر كردند. و سپس با دست‌هاى خود خود را به روى رسول خدا، و به روى على مى‌انداختند براى بیعت».

بیعت أبوبکر و عمر با امیرالمؤمنین علیه‌السّلام به ولایت

 و أوّلین كسانى كه به عنوان پیمان و بیعت دست دادند با رسول خدا، أبو بكر و عمر و طلحه و زبیر بودند و پس از آنها باقى مهاجرین، و مردم بنابر اختلاف طبقات، و مقدار منزلت آنها، تا جائیكه نماز ظهر و عصر در وقت واحد خوانده شد، و نماز مغرب و عشاء نیز در وقت واحد خوانده شد، و پیوسته تا ثلث از شب در بیعت و مصافقه پى در پى مى‌آمدند، و رسول خدا هر وقتى كه فَوْجی بعد از فَوْج دیگر می‌آمدند می‌گفت: الْحَمْدُلِلّهِ الَّذِی فَضَّلَنَا عَلَی جَمیعِ الْعَالَمینَ «سپاس و حمد، اختصاص به خداوندى دارد كه ما را بر همۀ أهل عالم برترى داد».

 و این مصافقت و بیعت از آن به بعد، رسم و سنّت شد، و كسانى كه حقّى در این أمر نداشتند آن را براى خود به عمل آوردند.