
امام شناسی ج9
جلد نهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «بخش چهارم از موضوع غدیر: عید غدیر، معنای حقیقی عید و آداب آن» و «استشهادها به حدیث غدیر در طول تاریخ» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • استشهادات به حدیث غدیر توسط صحابه، علماء، و حتی دشمنان اهلبیت علیهمالسلام • مجلس پراهمیت مأمون با علمایعامّه دربارۀ ولایت امیرالمؤمنین علیهالسلام • نزول آیۀ «سأل سائل..» دربارۀ منکر حدیث غدیر و پاسخ به شبهات ابنتیمیه • نزاع شیعه و اهل سنت در اصول شریعت است نه در فروعات • معنای عید در لغت و اصطلاح • عید غدیر، عید بزرگ اسلام و عید تهنیت است • عیدغدیر، افضل اعیاد و روز نزول جمیع خیرات و برکات است • بهترین لباس آنستکه انسان را از خدا به غیر خدا مشغول نکند • تأسّی به رسولالله صلیاللهعلیهوآله در همۀ جهات ـ از جمله در لباس ـ موجب نجات، و تقلید از کفار موجب خواری و ذلّت است
امام شناسی ج9
200خدا، و بالأخره آن پىآمدهاى سریع و غیرها، همگى در روز عید غدیر برمىگردد، و عود مىكند، و خود را نشان مىدهد، و آن بركات نازله پیوسته بر أهلش فرو مىآید و مىریزد.
معناى عید در لغت و در اصطلاح مردم
زیرا كه كلمه عِید از مادّۀ عَوَدَ است یعنى بازگشتن. در «أقرب الموارد» گوید: عِید به موسم و هر روزى كه در آن اجتماعى و یا تذكار و یادبودى از صاحب فضیلتى بوده باشد، گفته مىشود، و بعضى گفتهاند: براى هر حادثۀ مهمّى. ابن أعرابى گوید: براى آنكه در هر سالى آن واقع و حادثه، با فرح و سرور مجدّدى عود مىكند.
أصل كلمه عِیْد، عِوْد بود، چون واو ساكن بود، و ما قبلش مكسور بوده، آن را به یآء قلب نمودند، عید شد، و جمع آن أعْیَاد و تصغیر آن عُیَیْد آید، که از واحد إعلال شده بنا کردهاند، یا به جهت آنکه مفردش عید شده است، و یا به جهت فرق میان آن و میان کلمۀ عُود که به معنای چوب است، و جمع آن أعْوَاد و تصغیر آن عُوَیْد میآید. و در أصل مادّه گوید: عَادَ إلَی کَذَا یَعُودُ عَوْدًا و عَوْدَةً و مَعَادًا یعنی برگشت، و به سوی آن چیز شد. و گفته شده است: بعد از إعراض و انصراف بازگشت کرد.
و نظیر همین گفتار را در «صحَاح اللُّغَة» و در «مِصْباحُ المُنیر» ذکر کرده است، و در مصباح إضافه کرده است که: و عَیَّدْتُ تَعْییدًا یعنی من در مراسم عید حضور پیدا کردم.
حال كه معناى عید را در لغت دانستیم، ببینیم در اصطلاح مردم و طوائف و مِلَل و نِحَل كلمه عید را به چه معنى استعمال مىكنند؟ و براى وضوح این مطلب مىگوییم: در نزد هر طائفه و جماعت، و هر ملّت و مذهبى، یك چیز مخصوص داراى اهمیّت است كه چون سالگرد آن واقعه و حادثه، و یا آن خاطره برسد، به جهت بزرگداشت و تجلیل از روح و معناى آن، آن خاطره را تجدید مىكنند، و به سرور و فرح در یادبود آن واقعه مىگذرانند و با آنكه نفس آن حادثه گذشته است، ولى با یادبود و خاطرۀ موجود باقیمانده از آن در ذهن، خود را به روح و جان آن حادثه نزدیك مىكنند، و نفس و روح خود را از یادبود آن أشراب و متمتّع
