
امام شناسی ج9
جلد نهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «بخش چهارم از موضوع غدیر: عید غدیر، معنای حقیقی عید و آداب آن» و «استشهادها به حدیث غدیر در طول تاریخ» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • استشهادات به حدیث غدیر توسط صحابه، علماء، و حتی دشمنان اهلبیت علیهمالسلام • مجلس پراهمیت مأمون با علمایعامّه دربارۀ ولایت امیرالمؤمنین علیهالسلام • نزول آیۀ «سأل سائل..» دربارۀ منکر حدیث غدیر و پاسخ به شبهات ابنتیمیه • نزاع شیعه و اهل سنت در اصول شریعت است نه در فروعات • معنای عید در لغت و اصطلاح • عید غدیر، عید بزرگ اسلام و عید تهنیت است • عیدغدیر، افضل اعیاد و روز نزول جمیع خیرات و برکات است • بهترین لباس آنستکه انسان را از خدا به غیر خدا مشغول نکند • تأسّی به رسولالله صلیاللهعلیهوآله در همۀ جهات ـ از جمله در لباس ـ موجب نجات، و تقلید از کفار موجب خواری و ذلّت است
امام شناسی ج9
194الْخُصُوصِ، هَذَا یَوْمُ شَیْثٍ، هَذَا یَوْمُ إدْرِیسَ، هَذَا یَوْمُ یُوشَعَ، هَذَا یَوْمُ شًمْعُونَ.1 هَذَا یَوْمُ الأمْنِ الْمَأْمُونِ، هَذَا یَوْمُ إظْهَارِ الْمَصُونِ مِنَ الْمَکْنُونِ، هَذَا یَوْمُ إبْلآءِ السَّرَائِرِ.
فَلَمْ یَزَلْ علیه السّلام یَقُولُ: هَذَا یَوْمُ هَذَا یَوْمُ...
فَرَاقِبُوا اللهَ عَزَّوَجَلَّ، وَ اتَّقُوهُ وَ اسْمَعُوا لَهُ وَ أطِیعُوهُ! وَاحْذَروُا الْمَکْرَ وَ لاَ تُخَادِعُوهُ! وَ فَتِّشُوا ضَمَائِرَکُمْ وَ لاَ تُوَارِبُوهُ وَ تَقَرَّبُوا إلَی اللهِ تَعَالَی بِتَوْحِیدِهِ وَ طَاعَةِ مَنْ أمَرَکُمْ إنْ تُطِیعُوهُ! وَ لاَ تُمَسِّکُوا وَ لاَ یَجْنَحْ بِکُمُ الْغَیُّ فَتَضِلُّوا عَنْ سَبِیلِ الرَّشَادِ بِاتِّبَاعِ اُولَئِکَ الَّذینَ ضَلُّوا وَ أضَلُّوا.
قَالَ اللهُ عَزَّ مِنْ قَآئِلٍ فِی طَائِفَةِ ذَکَرَهُمْ بِالذَّمِّ فِی کِتَابِهِ:
إنَّا أطَعْنَا سَادَتَنَا وَ کُبَرَائَنَا فَأضَلُّونَا السَّبِیلَ رَبَّنَا آتِهِمْ ضِعْفَیْنِ مِنَ الْعَذَابِ وَالْعَنْهُمْ لَعْنًا کَبِیرًا2. وَ قَالَ تَعَالَی:
وَ إذْ یَتَحَاجُّونَ فِی النَّارِ فَیَقُولُ الضُّعَفَآءُ لِلَّذِینَ اسْتَکْبَروُا إنَّا کُنَّا لَکُمْ تَبَعًا فَهَلْ أنْتُمْ مُغْنُونَ عَنَّا مِنْ عَذَابِ اللهِ مِنْ شَیْءٍ قَالُوا لَوْ هَدَانَا اللهُ لَهَدَیْنَاکُمْ.3
أفَتَدْرُونَ الاِسْتِکْبَارُ مَا هُوَ؟ هُوَ تَرْکُ الطَّاعَةِ لِمَنْ اُمِرُوا بِطَاعَتِهِ وَ التَّرَفُّعُ عَلَی مِنْ نُدِبُوا إلَی مُتَابَعَتِهِ وَالْقُرْآنُ یَنْطِقُ مِنْ هَذَا عَنْ کَثیرٍ، إنْ تَدَبَّرَهُ مُتَدَبِّرٌ زَجَرَهُ وَ وَعَظَهُ إلی آخر الخُطبة.4
- در «مناقب» ابن شهرآشوب، ج ١، ص ٥٤٠ این مقدار از خطبه را ذكر كرده است آنهم از وسط آن، أصل این خطبه در «مصباح» شیخ بسیار طویل است و در صفحات بزرگ بیست و یك سطرى، پنج صفحه را شاغل شده است.
- آیۀ ٦٨، از سورۀ ٣٣: أحزاب.
- تركیبى از آیۀ ٤٧، از سورۀ ٤٠: غافر و آیۀ ٢١، از سورۀ ١٤: ابراهیم.
- «مصباح المتهجّد» ص ٥٢٤ تا ص ٥٢٩ و قبل از بیان خطبه گوید: روایت كردند براى ما جمعى از أبو محمّد هارون بن موسى تلعكبرى كه: او گفت: روایت كرد براى ما حسن بن على بن أحمد خراسانى حاجب در ماه رمضان سنۀ ٣٣٧ و او گفت: روایت كرد براى ما سعید بن هارون أبو عمرو مروزى در حالى كه عمرش از هشتاد سال گذشته بود، و او گفت: روایت كرد براى ما فیّاض بن محمّد بن عمر طوسى در طوس سنۀ ٢٥٩ در حالى كه سنش به نود سال رسیده بود كه او در حضور حضرت أبو الحسن على بن موسى الرّضا علیهما السّلام بود در روز غدیر و در حضور آن حضرت جمعى از خواصّ او بودند كه آنها را آن حضرت براى صرف افطار در محضر خود نگه داشته بود، و به منزلهاى آنان طعام و خیرات و صِلِهها و خلعتها حتى انگشترى و كفش فرستاده بود و هیئت و لباس و حال مخصوصان خود را و خدمتگزاران خود را تغییر داده بود و آلات و أسباب آن مجلس را نیز تغییر داده بود به اسبابى كه سابقاً در آن مجلس نبود، و مرسوم نبود كه در كار باشد و خلاصه تازگى داشت و آن حضرت از تقدّم روز غدیر و فضیلت آن نقل مىنمود و از جمله بیانات آن حضرت این بود كه: حدیث كرد براى من هادى پدرم از جدّم حضرت صادق و او گفت: حدیث كرد براى من پدرم باقر از حضرت سیّد العابدین، از پدرش حضرت حسین كه او گفت: در بعضى از سالهاى خلافت پدرم اتفاق افتاد كه روز جمعه و غدیر با هم شدند. پدرم أمیرالمؤمنین علیه السلام پنج ساعت كه از روز گذشت بالاى منبر رفت و حمد خدا را به جاى آورد حمدى كه مثل آن شنیده نشده بود، و ثناى او را به جاى آورد ثنائى كه غیر پدرم بدان ثنا توجّه نكرده بود، و آن مقدار از گفتار او كه حفظ شده است این است كه: الحمد لله الّذى جعل الحمد من غیر حاجة منه الى حامدیه طریقا من طرق الاعتراف بلاهوتیّته و صمدانیّته و ربّانیّته و فرقانیّته تا آخر خطبه كه حاوى نفیسترین معارف و حكم و بیان حقیقت روز عید غدیر است.
و این خطبه را بتمامه با مقدّمات آن كه سخنان حضرت رضا علیه السلام است، سیّد ابن طاوس رضوان الله علیه با سند متصل خود از شیخ طوسى نقل كرده است.( إقبال ص ٤٦١ تا ص ٤٦٤).
