
امام شناسی ج9
جلد نهم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «بخش چهارم از موضوع غدیر: عید غدیر، معنای حقیقی عید و آداب آن» و «استشهادها به حدیث غدیر در طول تاریخ» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. مهمترین مباحث مندرج در این مجلّد: • استشهادات به حدیث غدیر توسط صحابه، علماء، و حتی دشمنان اهلبیت علیهمالسلام • مجلس پراهمیت مأمون با علمایعامّه دربارۀ ولایت امیرالمؤمنین علیهالسلام • نزول آیۀ «سأل سائل..» دربارۀ منکر حدیث غدیر و پاسخ به شبهات ابنتیمیه • نزاع شیعه و اهل سنت در اصول شریعت است نه در فروعات • معنای عید در لغت و اصطلاح • عید غدیر، عید بزرگ اسلام و عید تهنیت است • عیدغدیر، افضل اعیاد و روز نزول جمیع خیرات و برکات است • بهترین لباس آنستکه انسان را از خدا به غیر خدا مشغول نکند • تأسّی به رسولالله صلیاللهعلیهوآله در همۀ جهات ـ از جمله در لباس ـ موجب نجات، و تقلید از کفار موجب خواری و ذلّت است
امام شناسی ج9
163شده باشد، و سپس بنابر توقیف، بر آیات نازلشدۀ قبل از آن قرار گرفته، و نام سوره نیز از آن گرفته شده باشد، و اگر چه ما مصلحت و حكمتِ این قرارداد توقیفى را ندانیم، همچنان كه در أكثر موارد ترتیب در قرآن كریم چنین علمى را نداریم.
إشكال چهارم: آیۀ شریفۀ: وَ إِذْ قالُوا اللهُمَّ إِنْ كانَ هذا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِنْدِكَ فَأَمْطِرْ عَلَيْنا حِجارَةً مِنَ السَّماءِ در سورۀ انفال است، و به اتّفاق أهل تفسیر، بعد از واقعۀ جنگ بدر نازل شده است، و سالهائى قبل از واقعۀ غدیر بوده است. و أهل تفسیر اتفاق دارند بر اینكه: آن آیه به سبب گفتار مشركین مانند أبو جهل و أمثال او به پیغمبر صلّى الله علیه و آله قبل از هجرت بوده است. و این آیه به جهت تذكر دادن خدا رسولش را به گفتارهاى سابق آنهاست. یعنى به یادآور گفتارشان را كه چنین و چنان مىگفتند: كقوله تعالى وَ إِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ،1 وَ إِذْ غَدَوْتَ مِنْ أَهْلِكَ2 و نحوها. یعنى «به یادآور زمانى را كه خداوند به فرشتگان گفت.. و به یادآور زمانى را كه از نزد أهل خودت چاشتگاهان كوچك كردى»!
و از این تذكار استفاده مىشود كه زمان گفتار مشركان قبل از نزول این آیۀ وَ إِذْ قالُوا اللهُمَ بوده است.
جواب: ابن تیمیّه مسكین3 پنداشته است، و یا خود را به پندار زده است كه
- آیۀ ٣٠، از سورۀ ٢: بقره.
- آیۀ ١٢١، از سورۀ ٣: آل عمران.
- ابن حَجَر در كتاب خود به نام: الفَتاویَ الحدیثة ص ٨٦، گوید: ابن تیمیّه، عَبدى است كه خداوند او را گمراه و كور و كَر و ذلیل و بىمقدار و پست نموده است، و بدین مطلب بزرگان أهل علم كه فساد حالات او را بیان كردهاند، تصریح كردهاند، و به دروغ بودن أقوال او تنصیص نمودهاند، و هر كس بخواهد بدین مطلب اطّلاع یابد، به مطالعه كلام إمام مجتهدى كه همه اتّفاق بر امامت او و جلالت او و بلوغ او به درجۀ اجتهاد دارند ـ أبو الحسن السّبكىّ و پسرش: تاج و شیخ إمام: عِزّ بن جماعة و أهل عصر آنها و غیر از آنها از شافعیّه و مالكیّه و حنفیّه ـ بپردازد. ابن تیمیّه اعتراضات خود را منحصر در متأخّرین از صوفیّه نكرده است بلكه بر مثل عمر بن خطّاب و على بن ابیطالب اعتراض دارد، و حاصل مطلب آنكه براى گفتار او وزن و قیمتى نیست بلكه او سخن خود را در هر تپّه و گودال و كوه و درّه مىاندازد و بهر جا مىاندازد و اعتقاد علماء اسلام دربارۀ او آنست كه او مردى ضالّ و مضلّ و أهل غلوّ و تندروى بوده است، خدا با او به عدلش رفتار كند، و ما را از طریق او و عقیدۀ او و فعل او در پناه خودش پناه دهد.
