امام شناسی ج9

تصحیفى به عمل آمده است، چون نضر در روز بدر بدست مسلمین اسیر شد، و با رسول خدا شدید العداوة و دشمن سرسختى بود، و رسول خدا أمر بكشتن او نمودند، و أمیرالمؤمنین علیه السّلام او را صبراً كشتند، همچنان كه در «سیره ابن هشام» ج ٢ ص ٢٨٦، و «تاریخ طبرى» ج ٢ ص ٢٨٦، و «تاریخ یعقوبى» ج ٢ ص ٣٤، و غیرها مذكور است.¹ 

 و از آنچه ما از تفسیر قرطبىّ آوردیم، معلوم مى‌شود كه: در حدیث تصحیفى نیست، زیرا قرطبى أوّلاً مى‌گوید: گوینده این سؤال، نضْر بن حارث است، كه در بدر كشته شد، و سپس مى‌گوید: بعضى گفته‌اند: گویندۀ این سؤال، حارث بن نُعْمان فَهْری است كه اعتراض به ولایت حضرت أمیرالمؤمنین علیه السّلام داشت. فعلى‌هذا بین گفتار قرطبى و سایر مفسّران، تفاوتى نیست.

 بارى علاوه بر آنچه ما از أعیان عامّه در اینجا راجع به شأن نزول آیۀ معارج دربارۀ منكر ولایت آوردیم، علاّمۀ أمینى از بسیارى از أعیان دیگر آنها نیز نقل مى‌كند، مانند حافظ أبو عبید هَرَویّ در تفسیر غریب القرآن، و أبو بكر نقّاش موصلى در تفسیر شِفآء الصُّدور، و حاکم حَسْکانی در کتاب دُعاة الْهُدَاة ِ إلَی حَقِّ الْمُوَالاَةِ، و شهاب‌الدین احمد دولت‌آبادی در کتاب هِدَایَةُ السُّعَدَآء، و سیّد نورالدین حَسَنی سَمْهودی شافعیّ در کتاب جَوَاهِرُ النَّقْدَیْنِ، و شمس الدِّین شَربینی قادری شافعی در تفسیر السِّرَاجُ الْمُنِیر، و سیّد جمال الدّین شیرازی در کتاب الأرْبَعین فی مَنَاقِبِ أمِیرالْمُؤمِنین، و سیّد ابن عیدروس حُسَینی یمنی در کتاب الْعِقْدُ النَّبَویُّ وَ السِّرُ الْمُصْطَفِویّ، و شیخ أحمد بن بَاکَثیر مکّی شافعی در کتاب وَسِیلةُ الْمَال فی عَدِّ مَنَاقِبِ الال، و شیخ عبدالرّحمن صفوری در کتاب نَزهة، و سیّد محمود بن محمّد قادری مدنی در کتاب «الصِّرَاطُ السَّوِیِّ فی مَنَاقِبِ النَّبِیّ‌» و شمس الدّین حفنی شافعی در شرح جَامِع الصغیر سُیُوطی، و شیخ محمّد صدرالعالم در کتاب «مَعَارِجُ الْعُلَی فی مَنَاقِبِ الْمُرْتَضَی، و شیخ محمّد محبوب العالم در تفسیر شَاهِیّ، و شیخ أحمد بن عبدالقادر حفظیّ شافعی در ذَخیرةُ الْمَآلِ‌ ‌