امام شناسی ج8

صورتى داراى وصف نعمت هستند كه با غرض و مقصد خداوندى از خلقت آنها براى انسان موافق باشند. چون آن نعمت‌ها آفریده شده‌اند براى آنكه امداد الهى براى انسان باشند، و براى پیمودن راه سعادت حقیقیه از آنها استفاده كند و آنها را به كار گیرد كه همان مقام قرب به حضرت معبود سبحانه و تعالى، و حصول عبودیت و خضوع در برابر مقام عِزّ ربوبیت اوست.

 خداوند مى‌فرماید: ﴿وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ‌﴾.¹

 «من انس و جنّ را نیافریدم مگر براى اینكه مرا عبادت كنند.»

 و بنابراین انسان در هر چه تصرّف كند و آن را در سلوك حضرت بارى و قرب او و پیدا كردن رضا و محبّت او به كار بندد، آن نعمت است، و اگر به عكس عمل كند آن نعمت به نقمت بر مى‌گردد.

 و علیهذا اشیاء به خودى خود بدون ملاحظه این دو جهت، نه نعمتند و نه نقمت. و چون مشتمل بر روح عبودیت براى انسان گردند و از این جهت در تحت تصرّف ولایت خداوندى كه همان تدبیر ربوبیت حقّ تعالى در شئون بندگان است، واقع شوند نعمت مى‌شوند. و لازمه این مطلب آنست كه نعمت در حقیقت همان ولایت خداوند است. و هر چیزى وقتى متصف به نعمت مى‌شود كه به قدر خود مشتمل بر أمر ولایت باشد، كه همان عبودیت است.

 خدا مى‌فرماید: ﴿اللَهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ﴾.²

 «خداوند ولى كسانى است كه ایمان آورده‌اند؛ ایشان را از تاریكى‌ها به سوى نور وارد مى‌كند.»

 و مى‌فرماید: ﴿ذلِكَ بِأَنَّ اللَهَ مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَ أَنَّ الْكافِرِينَ لا مَوْلى‌ لَهُمْ﴾.³

 «این به جهت آنست كه خداوند مولاى كسانى است كه ایمان آورده‌اند، و حقّاً كه كافران مولائى ندارند.»

 و در حقِّ ولایت رسول خود چنین مى‌فرماید:

 ﴿فَلا وَ رَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيما شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ‌