امام شناسی ج8
جلد هشتم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «بخش سوم از موضوع غدیر: تفسیر آیۀ اکمال» و «مسئله غصب خلافت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. همترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیۀ اکمال : الیوم اکملتُ لَکُم دِینَکم • روایات اَعلام شیعه و بزرگانی از عامه درباره نزول آیۀ اکمال دین • مراد از نعمت، ولایت است • تهنیت عمر و ابوبکر و اقرار به ولایتِ علیبنابیطالب علیهالسلام • وجوه مختلف بطلان رأیگیری در سقیفه • امیرالمؤمنین لقب خاص علیبنابیطالب است • امیرالمؤمنین همچون رسول خدا عاشق هدایت مردم بود • لفظ روحانی و روحانیت در اسلام نیست و از اصطلاحات نصاریٰ است • امیرالمؤمنین علیهالسلام میزان سنجش نیکیها و زشتیها است • روایات وارده درباره اینکه مردم با ولایت امتحان میشوند
مرتب سازی:
امام شناسی ج8
20و نیز أبو نُعَیم در كتاب «نزول القرآن» مرفوعاً، از قیس بن رَبیع، از أبو هارون عَبدى، از أبو سعید خُدرى، روایت مىكند كه رسول خدا مردم را به علىّبنأبىطالب علیه السّلام فراخواند و أمر كرد در غدیر خمّ آنچه خار و خاشاك در زیر درخت بود پاك كنند، و این در روز پنجشنبه بود، در این حال على را به سوى خود خواند و او را بر روى دست خود بلند كرد1 بطورى كه سفیدى زیر بغل رسول خدا دیده شد، و پس از این هنوز جماعت متفرق نگشته بودند كه این آیه نازل شد: ﴿الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً﴾. در اینحال رسول خدا گفت:
اللهُ أکبَر عَلَى إکمَالِ الدِّینِ، وَ إتْمَامَ النِّعْمَة، وَ رضِىَ الرَّبِّ بِرسَالَتِى وَ الْوَلَایة لِعَلِىٍّ عَلیه السَّلام مِنْ بَعْدِى. وَ سپس فرمود: مَنْ کنْتُ مَوْلَاهُ فَعَلِىُّ مَوْلَاهُ، اللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالَاهُ! وَ عَادِ مَنْ عَادَاهُ! و انْصُرْ مَنْ نَصَرَهُ! وَ اخْذُلْ مَنْ خَذَلَهُ!
و سپس حسّان برخاست و أبیات خود را قرائت كرد. و در دنبال ابیاتى كه سابقاً ذكر شد این ابیات را بیاورد:
فَقَالَ لَهُ قُمْ یا عَلىُّ فَإنَّنِى *** رَضِیتُک مِنْ بَعْدى إمَاماً وَ هَادیا فَمَنْ کنْتُ مَوْلَاهُ فَهَذَا وَلِیهُ *** فَکونُوا لَهُ أنْصَارَ صِدْقِ مُوَالِیا هُنَاک دَعَا اللَّهُمَ وَالِ وَلِیهُ *** وَ کنْ لِلَّذِى عَادَى عَلِیاًّ مُعَادِیا2 روایات سبط ابن جوزى سید رضى درباره آیه اكمال دین و اتمام نعمت
أبو مظفّر سبط ابن جوزى گوید: أحمد بن ثابت خطیب، از عبداللَه بن علىّ بن محمّد بن بشر، از علىّ بن عُمرَ دارقُطنى، از أبو نضر: حَبشْون بن موسى بن أیوب
- بايد دانست که بلند کردن رسول خدا أميرالمؤمنين را طورى بود که با دو پنجة دست خود، دو بازوى او را گرفته و بلند کردند؛ زيرا که در اين عبارت آمده است: فَأخَذَ بِضَبعَيهِ فَرَفَعَهُما حَتَّى نَظَرَ النّاسُ بَياضَ إبْطَى رَسُولِ اللهِ: «پس رسول خدا دو بازوى على را گرفت و برافراشت به حدّى که مردم سفيدى زير دو بغل رسول خدا را ديدند.» و معناى ضَبْع در لغت، بازو و يا وسط بازو است. و در بعضى از روايات آمده است که: مردم سفيدى زير بغل رسول خدا و أميرالمؤمنين هر دو را ديدند. و در اين صورت قامت أميرالمؤمنين به قدرى از رسول خدا بلندتر شد که به قدر و درازاى دستهاى أميرالمؤمنين از سر انگشتان تا نيمه بازوى او بود، و طبعاً پاهاى او در برابر زانوهاى رسول خدا يا قدرى بالاتر از آن قرار گرفت. و عليهذا رسول خدا آن حضرت را بر روى دستهاى خود بدين کيفيت بلند کردند، نه آنکه فقط دستهاى او را بلند کرده باشند بدون آنکه بدن بلند شده باشد.
- «غاية المرام» قسمت اوّل، ص ٣٣٧، حديث پنجم. و «تفسير الميزان» ج ٥، ص ٢٠٦.