
امام شناسی ج8
جلد هشتم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «بخش سوم از موضوع غدیر: تفسیر آیۀ اکمال» و «مسئله غصب خلافت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. همترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیۀ اکمال : الیوم اکملتُ لَکُم دِینَکم • روایات اَعلام شیعه و بزرگانی از عامه درباره نزول آیۀ اکمال دین • مراد از نعمت، ولایت است • تهنیت عمر و ابوبکر و اقرار به ولایتِ علیبنابیطالب علیهالسلام • وجوه مختلف بطلان رأیگیری در سقیفه • امیرالمؤمنین لقب خاص علیبنابیطالب است • امیرالمؤمنین همچون رسول خدا عاشق هدایت مردم بود • لفظ روحانی و روحانیت در اسلام نیست و از اصطلاحات نصاریٰ است • امیرالمؤمنین علیهالسلام میزان سنجش نیکیها و زشتیها است • روایات وارده درباره اینکه مردم با ولایت امتحان میشوند
امام شناسی ج8
254أصحاب آن حضرت را ببینیم بدست مىآوریم كه اصولًا اگر كسى داراى منهاج على نبود نمىتوانست جزو أصحاب او قرار گیرد و خواه و ناخواه طَرْد مىشد و جَوِّ معنویت و أصالتِ آن حضرت و پیروان واقعیش چنین فردى را در خود نمىپذیرفت. آن حضرت كراراً مىفرمود: مقصودما خداست و برقرارى عدل، و در این راه تلاش مىكنیم تا أجل ما برسد. ما هدفى غیر از این نداریم، ما در انتظار ریاست و تقدّم نیستیم.
أبوذرّ غفارى آن یار راستین و مجاهد نستوه، و آن صحابى عظیم و جلیل القدر رسول گرامى، یك تنه در شام در برابر مظالم معاویه ایستاد و پس از إرسال او را با زجر و شكنجه به مدینه، تنها در برابر عثمان مظالم او را برشمرد.
مورّج جلیل و محدّث كبیر و منجّم عظیم: مسعودى در «مروج الذَّهب» تبعید أبوذّر را به رَبَذَه مرقوم داشته است و گفته است كه عثمان از مشایعت وى منع كرده است؛ و گفته است كه: على و حسنین علیهم السّلام و عقیل و عبداللَه بن جعفر و عمّار یاسر از او مشایعت كردند. و این مشایعت بر عثمان گران آمد تا آنكه گوید: فَلَمَّا رَجَعَ عَلِى، اسْتَقْبَلَهُ النَّاسُ فَقَالُوا: إنَّ أمیرالمؤمنین عَلَیك غَضْبَانُ لِتَشّییعِك أبا ذَرٍّ، فَقَالَ عَلِى: غَضَبَ الخَیلِ عَلَى اللُّجْمِ1و2
«چون على از مشایعت أبو ذرّ بازگشت، مردم او را استقبال كرده گفتند: أمیرالمؤمنین عثمان بر تو به علّت مشایعتى كه از أبو ذرّ نمودهاى غضبناك است! على گفت: غضب كرده است همانند غضب اسبان بر لجامهاى خود.» یعنى غضب او بى نتیجه و ثمر است.
و چون در شبانگاه عثمان را دیدار مىكند عثمان مفصّلًا به أمیرالمؤمنین علیه السّلام اعتراض دارد؛ از جمله عثمان مىگوید: چرا أمر مرا ردّ كردهاى؟! حضرت مىفرماید: ردّ نكردهام! عثمان مىگوید: آیا به تو ابلاغ نشده است كه: من مردم را از ملاقات با أبو ذرّ و از مشایعت او نهى كردهام؟ حضرت مىفرماید: أو کلُّ مَا
- مروج الذهب» طبع مطبعة السعادة سنه ١٣٦٧ هجرى، ج ٢، ص ٣٥٠.
- غَضَبَ الخَيْلِ على اللُّجُم مَثَلى است در عرب که زده مىشود براى کسى که غضب مىکند بدون فائده و بدون محلّ، و غضب منصوب است بنا بر مصدر أىْ غَضِبَ غَضَبَ الخيل. (مجمع الامثال ميدانى ج ٢، ص ٥٦).
