امام شناسی ج8

میراث است، در مقالة رابعه از كتاب خود: سِرُّ الْعَالَمَین بحثى دارد تا مى‌رسد بدینجا كه مى‌گوید:

 لَكنْ أسْفَرْتِ الْحُجَّة وَجْهَهَا وَ أجْمَعَ الجَمَاهِیرُ عَلَى مَتْنِ الحَدِیثِ فِى یومِ غَدِیرِ خُمٍّ بِاتّفَاقِ الجَمِیعِ، وَ هُوَ یقُولُ صَلَّى اللهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ: «مَن كنتُ مَوْلاهُ فَعَلِى مَولاهُ» فَقَالَ عُمَرُ: بَخٍّ بَخٍّ لَك یا أبَا الحَسَنِ لَقَدْ أصْبَحْتَ مَوْلاى وَ مَوْلَى كلِّ مُؤمِنٍ وَ مَؤمِنَة

 فَهَذَا تَسْلِیمٌ وَ رِضى وَ تَحْكیمُ. ثُمَّ بَعْدَ هَذَا غَلْبُ الهَوَى لِحُبِّ الرِّیاسَة، وَ حَمْلِ عَمُودِ الخِلافَة، وَ عُقُودِ البُنُودِ، وَ خَفَقَانِ الهَوَى فِى قَعْقَعِة الرَّایاتِ، وَ اشّتِبَاك ازْدِحَامِ الخُیولِ، وَ فَتْجِ الامصَارِ سَفَاهُمْ كأسَ الهَوَى، فَعَادُوا إلَى الخِلا فِ الْأوَّلِ، فَنَبَذُوهُ وَرَآءَ ظُهُورِهِمْ وَ اشْتَرُوا بِهِ ثَمَنًا قَلِیلًا فَبِئسَ مَا یشْتَرُونَ.¹

 وَ لَمَّا مَاتَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ قَالَ قَبْلَ وَفَاتِهِ: إیتُونِى بِدَواة وَ بَیاضٍ لازیلَ عَنكمْ إشكالَ الْأمْرِ، وَ أذْكرَ لَكمْ مِنَ المُسّتَحَقُّ لَهَا بَعْدِى.

 قَالَ عُمَرُ: دَعُوا الرَّجُلَ فَإنَّهُ لَیهْجُرُ ـ وَ قِیلَ: یهْدُو.²

 «لیكن حجّت و برهان، نقاب از چهره خود برافكند و بزرگان و أعاظم به اتّفاق تمام مسلمین إجماع كرده‌اند بر متن حدیث وارد در روز غدیر خمّ كه رسول خدا صلّى اللَه علیه و آله و سلّم فرمود: «كسى كه من مولى و صاحب و صاحب اختیار او هستم على مولى و صاحب اختیار اوست.» و به پیرو آن، عمر گفت: بَهْ بَهْ آفرین آفرین بر تو اى أبو الحسن! هر آینه حقّاً صبح كردى در حالیكه مولى و صاحب اختیار من و مولى و صاحب اختیار هر مرد مؤمن و هر زن مؤمنه‌اى هستى!

 پس این گفتار، تسلیم رضا به این أمر است و تفویض حكم است به على بن أبى‌طالب. سپس به دنبال این قضیه، غالب شدن میل و هواى نفس أمّاره، به جهت حبّ ریاست، و حمل ستون خلافت، و بستن و برافراشتن پرچم‌هاى بزرگ، و نیز به جهت به اهتزاز و حركت در آمدن قوّه اشتیاق در صداى بهم خوردن عَلَم‌هاى لشگر، و اختلاط و تداخلِ در هم فرورفتگى اسبان تازى با مردان غازى در فتح كردن و گشودن شهرها، ایشان را از جام شراب هواى نفس أمّاره سرمست كرد تا به همان‌