
امام شناسی ج8
جلد هشتم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «بخش سوم از موضوع غدیر: تفسیر آیۀ اکمال» و «مسئله غصب خلافت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. همترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیۀ اکمال : الیوم اکملتُ لَکُم دِینَکم • روایات اَعلام شیعه و بزرگانی از عامه درباره نزول آیۀ اکمال دین • مراد از نعمت، ولایت است • تهنیت عمر و ابوبکر و اقرار به ولایتِ علیبنابیطالب علیهالسلام • وجوه مختلف بطلان رأیگیری در سقیفه • امیرالمؤمنین لقب خاص علیبنابیطالب است • امیرالمؤمنین همچون رسول خدا عاشق هدایت مردم بود • لفظ روحانی و روحانیت در اسلام نیست و از اصطلاحات نصاریٰ است • امیرالمؤمنین علیهالسلام میزان سنجش نیکیها و زشتیها است • روایات وارده درباره اینکه مردم با ولایت امتحان میشوند
امام شناسی ج8
186امام علیه السّلام گفت: «رسول خدا صلّى اللَه علیه و آله شبى را در مسجد گذراند؛ چون نزدیك طلوع صبح شد أمیرالمؤمنین علیه السّلام داخل شد؛ رسول خدا صلّى اللَه علیه و آله او را ندا كرده فرمود: اى على! على گفت: لبیك.
رسول خدا فرمود: پیش بیا به سوى من. چون على به رسول خدا نزدیك شد، فرمود: اى على! همینطور كه مىبینى، من شب را تا به صبح در مسجد بیتوته كردم، و از پروردگارم هزار حاجت خواستم كه آنها را براى من برآورده نمود، و از پروردگارم خواستم كه بعد از من امَّت مرا به گرد تو جمع كند و اختلافى پیش نیاید. پروردگارم از پذیرش این حاجت خوددارى كرد و گفت: ﴿الم﴾، آیا مردم چنین گمان مىكنند كه همینكه گفتند: ما ایمان آوردیم، رها مىشوند و مورد امتحان قرار نمىگیرند»؟
و از جمله از حسین بن على، از پدرش علیهما السّلام روایت كرده است كه: لَمَّا نَزَلَتْ ﴿الم * أَ حَسِبَ النَّاسُ﴾ فَقُلْتُ: یا رَسُولَ اللهِ! مَا هَذِهِ الْفِتْنَة؟ قَالَ: یا عَلِىُّ! إنَّک مُبْتَلىُ وَ مُبْتَلِىً بِک؛ وَ إنَّک مُخَاصَمُ، فَأعِدُّ لِلْخُصُومَة.1
چون آیه ﴿الم * أَ حَسِبَ النَّاسُ﴾ فرود آمد، من از رسول خدا صلّى اللَه علیه و آله و سلّم پرسیدم: این آزمایش و امتحان كدام است؟
رسول خدا صلّى اللَه علیه و آله فرمود: اى على تو مورد ابتلا و امتحان قرار مىگیرى، و امَّت هم بهواسطه تو مورد ابتلا و آزمایش قرار مىگیرند، و تو مورد خصومت و عداوت امَّت واقع مىشوى، پس خود را براى تحمّل بار مشكلات و عداوتها مجهّز كن».
بعد از پیغمبر صلّى اللَه علیه و آله و سلّم كه غاصبان خلافت، دست اندر كار ربودن این مقام از أمیرالمؤمنین علیه السّلام شدند، امتحان بزرگى براى مردم پیش آمد، و حقّا عظیم و پر خطر بود.
قیام اصحاب گرامى رسول خدا در مسجد رسول اللَه و احتجاج با ابوبكر
عدّهاى به طرفدارى از أمیرالمؤمنین علیه السّلام قیام كردند كه تعدادشان اندك نبود، و عدّهاى به طرفدارى از مخالفان؛ و گفتگو و بحث بسیار شد؛ و حتّى أصحاب بزرگوار پیامبر به مسجد رفتند، و با أبوبكر در حضور جمعیت بحثها كردند؛ و أبوبكر در جواب فرو ماند، و از منبر به زیر آمد و به منزل رفت؛ و تا سه روز در مدینه اضطراب و غوغا بود. آنگاه عمر، أبوبكر را به مسجد آورد، و براى حمایت او عثمان
- «غاية المرام»، قسمت دوّم، ص ٤٠٤، حديث پنجم از عامّه.
