
امام شناسی ج8
جلد هشتم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «بخش سوم از موضوع غدیر: تفسیر آیۀ اکمال» و «مسئله غصب خلافت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. همترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیۀ اکمال : الیوم اکملتُ لَکُم دِینَکم • روایات اَعلام شیعه و بزرگانی از عامه درباره نزول آیۀ اکمال دین • مراد از نعمت، ولایت است • تهنیت عمر و ابوبکر و اقرار به ولایتِ علیبنابیطالب علیهالسلام • وجوه مختلف بطلان رأیگیری در سقیفه • امیرالمؤمنین لقب خاص علیبنابیطالب است • امیرالمؤمنین همچون رسول خدا عاشق هدایت مردم بود • لفظ روحانی و روحانیت در اسلام نیست و از اصطلاحات نصاریٰ است • امیرالمؤمنین علیهالسلام میزان سنجش نیکیها و زشتیها است • روایات وارده درباره اینکه مردم با ولایت امتحان میشوند
امام شناسی ج8
185خدا هستیم كه كتاب را به ما إرث داده است».
و از جمله از طریق خاصّه از تفسیر على بن إبراهیم در تفسیر خود، آورده است كه او گوید: پدرم براى من روایت كرد از محمّد بن فُضَیل، از حضرت أبو الحسن موسى بن جعفر علیهما السّلام كه گفت: عبّاس به نزد أمیرالمؤمنین علیه السّلام آمد و گفت: بیا برویم مردم با تو بیعت كنند. أمیرالمؤمنین علیه السّلام به عبّاس گفت: آیا تو چنین مىبینى كه بیعت مىكنند؟ عبّاس گفت: آرى.
حضرت فرمود: پس گفتار خداوند كه مىفرماید: ﴿الم * أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ * وَ لَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ (اى اختبرناهم) فَلَيَعْلَمَنَّ اللَهُ الَّذِينَ صَدَقُوا وَ لَيَعْلَمَنَّ الْكاذِبِينَ * أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئاتِ أَنْ يَسْبِقُونا ساءَ ما يَحْكُمُونَ * مَنْ كانَ يَرْجُوا لِقاءَ اللَهِ فَإِنَّ أَجَلَ اللَهِ لَآتٍ﴾، چه خواهد شد؟!
خداوند مىفرماید: كسى كه لقاى خداوند را دوست داشته باشد به او أجل مىرسد؛ و كسى كه نفس خود را از لذّات و شهوات و معاصى به مجاهده باز دارد، براى نفس خودش مجاهده نموده است، و حقّاً خداوند از جهانیان بىنیاز است.1
و از جمله از محمّد بن عبّاس، از أحمد بن هُوذة، از إبراهیم بن اسحق، از عبداللَه بن حمّاد، از سماعة بن مهران كه گفت: قَال2 رَسُولُ اللهِ صلّى اللَه علیه و آله و سلم: کانَ ذَاتَ لَیلَة فِى الْمَسْجِدِ، فَلَمَّا کانَ قُرْبَ الصُّبْحِ دَخَلَ أمیرُ الْمُؤمِنینَ علیه السلام، فَنادَاهُ رَسُولُ اللهِ صلّى اللَه علیه و آله فَقَالَ: یا عَلِىُّ! قَالَ: لَبَّیک. قَالَ: هَلُمَّ إلَىَّ. فَلَمَّا دَنَا مِنْهُ قَالَ: یا عَلِىُّ! بِتُّ اللَّیلَة حَیثُ تَرَانِى، فَقَدْ سَأَلْتُ رَبِّى ألْفَ حَاجَة فَقَضَاهَا لِى؛ وَ سَألْتُ لَک رَبِّى أنْ یجْمَعَ لَک امَّتِى مِنْ بَعْدِى، فَابَى عَلَىَّ رَبِّى، فَقَالَ: ﴿الم * أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ﴾.3
- «غاية المرام»، قسمت دوّم، ص ٤٠٤، حديث أوَّل و چهارم از عامّه. و روايت اوّل در «تفسير قمى» ص ٤٩٤ است.
- در نسخه «غاية المرام» و «تفسير برهان» طبع سنگى ج ٢ ص ٨٠٢ اين روايت را به همين عبارت قال رسول الله ذکر کرده است، و مسلّماً در روايت افتاده و سقط دارد، و بايد اينطور باشد: قال أبو عبدالله عليه السّلام يا قال أبو الحسن عليه السلام: رسول الله صلّى الله عليه و آله ـ الخ، زيرا در غير اين صورت عبارت صحيح نيست. و چون سماعة بن مهران از أصحاب حضرت صادق و حضرت کاظم عليهما السّلام است، فلهذا عبارت سقط شده معلوم است که يکى از آن دو بزرگوار هستند.
- «غاية المرام»، قسمت دوّم، ص ٤٠٤، حديث أوَّل و چهارم از عامّه. و روايت اوّل در «تفسير قمى» ص ٤٩٤ است.
