
امام شناسی ج8
جلد هشتم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «بخش سوم از موضوع غدیر: تفسیر آیۀ اکمال» و «مسئله غصب خلافت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. همترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیۀ اکمال : الیوم اکملتُ لَکُم دِینَکم • روایات اَعلام شیعه و بزرگانی از عامه درباره نزول آیۀ اکمال دین • مراد از نعمت، ولایت است • تهنیت عمر و ابوبکر و اقرار به ولایتِ علیبنابیطالب علیهالسلام • وجوه مختلف بطلان رأیگیری در سقیفه • امیرالمؤمنین لقب خاص علیبنابیطالب است • امیرالمؤمنین همچون رسول خدا عاشق هدایت مردم بود • لفظ روحانی و روحانیت در اسلام نیست و از اصطلاحات نصاریٰ است • امیرالمؤمنین علیهالسلام میزان سنجش نیکیها و زشتیها است • روایات وارده درباره اینکه مردم با ولایت امتحان میشوند
امام شناسی ج8
145كه: لَمَّا احْتَضَرَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَه عَلَیهِ (و آلهِ) و سلّم و فِى البَیتِ رِجَالٌ، مِنهُمْ عُمَرُ بنُ الخَطَّاب؛ قَالَ النَّبِى ـ صلّى اللَه علیه ـ هَلُمَّ أکتُبْ لَکم کتَاباً لا تَضِلُّونَ بَعْدَهُ. فَقَالَ عُمَرُ: إنَّ رَسُولَ اللهِ ـ صلّى اللَه علیه ـ قَد غلَبَ الوَجَعُ؛ وَ عِندَكمْ القُرآنُ حَسْبُنَا كتَابُ اللهِ!
فَاختَلَفَ القَوْمُ وَ اخْتَصُوا؛ فَمِنهُمْ مَن یقُولُ: قَرّبُوا إلیه یكتُب لَكم كتاباً لَن تَضِلُّوا بَعْدَهُ؛ وَ مِنهُم مَن یقُولُ: القَوْلُ مَا قَالَهُ عُمَرُ.
فَلَمَّا أكثَروا اللَّغوَ وَ الاخْتِلافَ عِندَهُ علیه السّلام قَالَ لَهُمْ: قُومُوا، فَقَامُوا. فَكان ابنُ عبّاسٍ یقُولُ: إنَّ الرَّزِیة كلَّ الرَّزِیة مَا حَالَ بَینَ رَسولِ اللهِ ـ صلّى اللَه علیه ـ و بینَ أن یكتُبَ لَكمْ ذَلِك الْكتَابَ.1
«ابن عبّاس گفت: چون رسول خدا صلّى اللَه علیه و آله و سلّم به حال احتضار موت در آمد، در اطاق آن حضرت تنى چند از مردان، از جلمه عُمَر خطّاب بودند، پیغمبر صلّى اللَه علیه (و آله)
فرمودند: حاضر شوید براى شما كاغذى بنویسم كه دیگر پس از آن هیچگاه گمراه نشوید، عُمَر گفت: بر رسول خدا دَرِدِ مرض غلبه كرده است؛ و در نزد شما قرآن است، ما را كتاب خدا كافى است.
در اثر این گفتار در بین حاضران گفتگو مجادله و مخاصمه و اختلاف پدید آمد. بعضى از حضّار گفتند: قلم و كاغذ براى او بیاورید تا نامهاى بنویسد كه پس از آن هیچوقت گمراه نشوید. و بعضى از حضّار گفتند: سخن همان است كه عُمَر گفته است.
- «شرح نهج البلاغه» طبع دار إحياء الکتب العربية، تحقيق محمّد أبو الفضل ابراهيم، ج ٢، ص ٥٥، ضمن شرح خطبه ٢٦: و «صحيح مسلم»، ج ٣، ص ١٢٥٩. و «طبقات ابن سعد»، ج ٢، ص ٢٤٤، طبع بيروت سنه ١٣٧٦، هجرى قمرى. و اين حديث را سُلَيم بن قيس هلالى در کتاب خود ص ٢٠٩ و ص ٢١٠ بدين عبارت آورده است که: سُليم گويد: إنّى لعند عبدالله بن عبّاس فى بيته، عنده رهط من الشيعة فَذَکروا رسول الله صلّى الله عليه (و آله) و سلّم و موته فبکى ابن عبّاس و قال: قال رسول الله صلّى الله عليه و اله و سلّم يوم الإثنين و هو اليوم الّذى قبض فيه و حوله أهل بيته و ثلاثون رجلًا من أصحابه: ايتونى بکتف اکتب لکم کتاباً لن تضلّوا بعدى و لا تختلفوا بعدى، فقال رجل منهم: إنّ رسول الله يهجر. فغضب رسول الله صلّى الله عليه (و آله) و سلّم و قال: إنّى أراکم تختلفون و أنا حى فکيف بعد موتى! فترک الکتف. ابن أبى الحديد بعد از بيان روايت به عبارتى که از او ذکر کرديم چنين گويد: هَذا الحديث قد خرّجه الشيخان محمّد بن اسماعيل البُخارى و مسلم بن الحجّاج القشيرى فى صحيحها؛ و اتّفق المحدثّون کافة على روايته.
