
امام شناسی ج8
جلد هشتم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «بخش سوم از موضوع غدیر: تفسیر آیۀ اکمال» و «مسئله غصب خلافت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. همترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیۀ اکمال : الیوم اکملتُ لَکُم دِینَکم • روایات اَعلام شیعه و بزرگانی از عامه درباره نزول آیۀ اکمال دین • مراد از نعمت، ولایت است • تهنیت عمر و ابوبکر و اقرار به ولایتِ علیبنابیطالب علیهالسلام • وجوه مختلف بطلان رأیگیری در سقیفه • امیرالمؤمنین لقب خاص علیبنابیطالب است • امیرالمؤمنین همچون رسول خدا عاشق هدایت مردم بود • لفظ روحانی و روحانیت در اسلام نیست و از اصطلاحات نصاریٰ است • امیرالمؤمنین علیهالسلام میزان سنجش نیکیها و زشتیها است • روایات وارده درباره اینکه مردم با ولایت امتحان میشوند
امام شناسی ج8
95ابوطالب! صبح كردى و شب كردى در حالى كه صاحب اختیار هر مؤمن و هر مؤمنهاى مىباشى»!
و احمد بن حنبل همین حدیث را در كتاب «مناقب» خود از عمر تخریج كرده است.1
و نیز محبّ الدین طبرى در همین كتاب «ذخائر» گوید: عَنْ عُمَرَ ـ رَضِىَ اللهُ عَنْهُ ـ وَ قَدْ جَاءَهُ اعْرَابیانِ یخْتَصِمَانِ فَقَالَ لِعَلىِّ: افْضِ بَینَهُمَا یا أبَا الْحَسَنِ. فَقَضَى عَلِىُّ بَینَهُمَا. فَقَالَ أحَدُ هُمَا: هَذَا یقْضِى بَینَنَا؟! فَوَثَبَ إلَیه عُمَرُ وَ أخَذَ بِتَلْبِیبِهِ وَ قَالَ: وَیحَک مَا تَدْرِى مَنْ هَذَا؟! هَذَا مَوْلَاىَ وَ مَوْلَى کلِّ مُؤمِنٍ! وَ مَنْ لَمْ یکنْ مَوْلَاهُ فَلَیسَ بِمُؤمِنٍ.2
«از عُمَر (رضى اللَه عنه) روایت است كه در وقتى كه دو نفر اعرابى به نزد او براى فصل خصومت آمده بودند، به أمیرالمؤمنین (علیه السّلام) گفت: اى ابو الحسن بین این دو نفر قضاوت كن! أمیرالمؤمنین (علیه السّلام) بین آن دو نفر قضاوت كردند، یكى از آن دو نفر گفت: این مرد بین ما قضاوت مىكند؟! عمر به سوى او جهید و گریبان او را گرفت و گفت: واى برتو! نمىدانى این مرد كیست؟! این مرد مولاى من و مولاى هر مؤمن است؛ و هر كس كه على مولاى او نباشد او مؤمن نیست»
این حدیث را نیز، ابنُ السَّمَّان در كتاب «المُوَافَقَه» تخریج كرده است.
و ابن أثیر جَزَرى این طور آورده است كه: فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ: یا بْنَ أبى طَالبٍ! أصْبَحْتَ الْیوْمَ وَلِىَّ کلِّ مُؤمِنٍ. «عُمَر بن خطّاب گفت: اى پسر أبو طالب در امروز صبح كردى در حالى كه صاحب اختیار هر مؤمنى هستى»!
خواند میر: غیاثُ الدّین بن همام الدّین حسینى كه از أهل سُنَّت است در تاریخ خود پس از بیان واقعه داستان غدیر و نزول آیه تبلیغ و بیان حدیث ولایت بدین عبارت: مَنْ کنْتُ مَوْلَاهُ فَهَذَا عَلِىُّ مَوْلَاهُ. اللَّهُمَ وَالِ مَنْ وَالَاهُ، وَ عَادِ مَنْ عَادَاهُ، وَ انْصُرْ مَنْ نَصَرَهُ، وَ اخْذُلْ مَنْ خَذَلَهُ، وَ أدِرِ الْحَقَّ مَعَهُ حَیثُ کانَ گوید: پس أمیرالمؤمنین كرّم اللَه وجهه ـ به موجب فرموده حضرت رسالت صلّى اللَه علیه (و آله) و سلّم در
- «ذخائر العُقبى» ص ٦٨.
- «أسدالغابه» ج ٤، ص ٢٨
