
امام شناسی ج8
جلد هشتم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «بخش سوم از موضوع غدیر: تفسیر آیۀ اکمال» و «مسئله غصب خلافت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. همترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیۀ اکمال : الیوم اکملتُ لَکُم دِینَکم • روایات اَعلام شیعه و بزرگانی از عامه درباره نزول آیۀ اکمال دین • مراد از نعمت، ولایت است • تهنیت عمر و ابوبکر و اقرار به ولایتِ علیبنابیطالب علیهالسلام • وجوه مختلف بطلان رأیگیری در سقیفه • امیرالمؤمنین لقب خاص علیبنابیطالب است • امیرالمؤمنین همچون رسول خدا عاشق هدایت مردم بود • لفظ روحانی و روحانیت در اسلام نیست و از اصطلاحات نصاریٰ است • امیرالمؤمنین علیهالسلام میزان سنجش نیکیها و زشتیها است • روایات وارده درباره اینکه مردم با ولایت امتحان میشوند
امام شناسی ج8
159دوست دارد.»
﴿فَقَدْ آتَيْنا آلَ إِبْراهِيمَ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ آتَيْناهُمْ مُلْكاً عَظِيماً﴾.1
«و ما حقّاً به آل ابراهیم كتاب و حكمت دادیم، و امارت و حكومت عظیمى دادیم.»
﴿فَهَزَمُوهُمْ بِإِذْنِ اللَهِ وَ قَتَلَ داوُدُ جالُوتَ وَ آتاهُ اللَهُ الْمُلْكَ وَ الْحِكْمَةَ وَ عَلَّمَهُ مِمَّا يَشاءُ﴾.2
«پس طالوت و لشكر او، جالوت و لشكر او را به اذن خدا به فرار و هزیمت دادند، و داود جالوت را كشت، و خدا به داود حكومت و امارت و حكمت داد، و از آنچه اراده كرده بود به او تعلیم فرمود.»
﴿قالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَ هَبْ لِي مُلْكاً لا يَنْبَغِي لِأَحَدٍ مِنْ بَعْدِي إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ﴾.3
«سلیمان گفت: اى پروردگار من! بیامرز مرا، و به من آنگونه امارت و حكومت بده كه براى هیچكس كه بعد از من باشد سزاوار نباشد. بدرستى كه تو حقّاً بسیار بخشاینده هستى»!
بارى، در این آیات مىبینیم كه: ولایت و صاحب اختیارى مردم را براى پیامبران قرار داده است. و ما فعلًا نمىخواهیم در اینجا استدلال به آیات از این نظر كرده باشیم، بلكه مىخواهیم این آیات را دلیل بر اجماع و تسلّم عدم تنافر بین این دو منصب در هر زمان حتّى در زمان انبیاء گذشته بگیریم.
و حاصل آنكه: ارسال رسل و دعوت جامعه، بدون ضامن اجراء و اعطاء خلافت و ریاست الهیه ممكن نیست؛ و همه پیامبران مرسل براى برقرارى نظام اجتماع و جلوگیرى از تجاوز متجاوزان داراى ولایت و خلافت بودهاند.
انفكاك نبوت از خلافت و امارت انفكاك نبوت از سیاست است
براساس منطق شریعت مقدّس اسلام مگر كسى مىتواند انفكاك نبوّت را از امارت و حكومت تصوّر كند؟ دین اسلام كه جامع همه جهات است، و تمام قوانین و احكامش براى همه امور و نواحى احتیاجات بشر است، اعمّ از جسمى و روحى، دنیوى و اخروى، ظاهرى و باطنى، علاوه بر آنكه با هم تنافر و تضادّ ندارند، بلكه
- آيه ٥٤، از سوره ٤: نساء.
- آيه ٢٥١، از سوره ٢: بقره.
- آيه ٣٥، از سوره ٣٨: ص.
