امام شناسی ج8

جنگ فراهم آورده‌اند نروند، و با آنها مجهّز براى جنگ نگردند.

 حضرت مى‌فرماید: «سوگند به خدا من مانند كفتار نیستم كه با درازاى صداى پاى صیادى كه مى‌خواهد او را به دام آورد، و پیوسته با پاى خود و یا چیز دیگرى در سوراخ آن آهسته آهسته مى‌زند و مى‌خواهد تا آن را به خواب برد و او را بگیرد، تا زمانى كه طالب آن حیوان به آن برسد، و مترصّدِ آن گولش زند، و دست و پایش را به ریسمان ببندد و شكار كند، من هم در خواب بروم تا دشمن ضربه خود را بزند و كار خود را غافلگیرانه انجام دهد؛ ولیكن من با مساعدت و معاضدت آن كه به حقّ روى آورده است آن را كه از حقّ پشت كرده است مى‌زنم؛ و با كمك و معاونت آن گوش به فرمان و مطیع است آن كه را كه عصیان كرده و شك آورده مى‌كوبم. و این رویه و روش من است، همیشه تا آنكه اجل من برسد.

 سوگند به خدا كه پیوسته مرا از حقّ خود منع و دفع نمودند، و دیگران را بر من ترجیح داده و حقّ مسلّم مرا به آنان سپردند، از روزى كه رسول خدا صلّى اللَه علیه و آله و سلّم روحش را خداوند قبض كرد، تا اینكه این مرد مقتدا و پیشواى مردم شده است.»¹

 در این خطبه حضرت به صراحت مى‌فرماید: خلافت از زمان رحلت رسول اللَه حقّ ما بوده است.

 رونلدسن در كتابى كه از او به عربى ترجمه شده است گوید: وَ یرِى أحْمَدُ بنُ حَنبَلِ أنَّهُ بَعْدَ مَقتلِ عِلِى خَطَبَ الحَسَنُ بِالنَّاسِ، فَقَالَ: لَقَدْ قُبِضَ فِى هَذِهِ اللَّیلَة رَجُلٌ لَمْ یسْبِقُهُ الاوَّلُونَ بِعَمَلٍ، وَ لا یدْرِکهُ الاخِرُونَ بِعَمَلٍ، وَ قَدْ نَصَبَهُ رَسُولُ للهِ.²

 «احمد بن حنبل روایت مى‌كند كه بعد از كشته شدن على، حسن مردم را در خطابه خود مخاطب قرار داد و گفت: در این شب روح مردى از دنیا رفت كه هیچیك از پیشینیان نتوانسته‌اند در عمل از او سبقت گیرند، و هیچیك از پسینیان نمى‌توانند در عمل به پایه او برسند؛ و او را رسول خدا نصب كرده بود.»