
امام شناسی ج8
جلد هشتم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «بخش سوم از موضوع غدیر: تفسیر آیۀ اکمال» و «مسئله غصب خلافت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. همترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیۀ اکمال : الیوم اکملتُ لَکُم دِینَکم • روایات اَعلام شیعه و بزرگانی از عامه درباره نزول آیۀ اکمال دین • مراد از نعمت، ولایت است • تهنیت عمر و ابوبکر و اقرار به ولایتِ علیبنابیطالب علیهالسلام • وجوه مختلف بطلان رأیگیری در سقیفه • امیرالمؤمنین لقب خاص علیبنابیطالب است • امیرالمؤمنین همچون رسول خدا عاشق هدایت مردم بود • لفظ روحانی و روحانیت در اسلام نیست و از اصطلاحات نصاریٰ است • امیرالمؤمنین علیهالسلام میزان سنجش نیکیها و زشتیها است • روایات وارده درباره اینکه مردم با ولایت امتحان میشوند
امام شناسی ج8
127نِبْیة الرَّبیعِ. إلَى أنِ انْتَکثَ فَتْلُهُ، وَ أجْهَزَ عَلَیهِ عَمَلُهُ، وَ کبَتْ بِهِ بِطْنَتُهُ. فَمَا رَاعَنِى إلَّا وَ النَّاسُ کعُرْفِ الضَّبُعِ إلَىَّ، ینْثَالُونَ عَلَىَّ مِنْ کلِّ جَانِبٍ، حَتَّى لَقَدْ وُطِئَ الْحَسَنَانِ، وَ شُقَّ عِطْفَاىَ، مُجْتَمِعِینَ حَوْلى کرَبیضَه الْغنَم. فَلَمَّا نَهَضْتُ بِالْأمْرِ نَکثَتْ طَآئِفَة وَ مَرَقَتْ اخْرى وَ قَسَطَ آخَرُونَ؛ کأنَهُّمْ لَمْ یسْمَعُوا کلَامَ اللهِ حَیثُ یقُولُ:
﴿تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذِينَ لا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَ لا فَساداً وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ﴾.1
بَلَى وَ اللَه لَقَدْ سَمِعُوهَا وَ وَعَوْهَا وَ لَکنَّهُمْ حَلِیتِ الدُّنْیا فِى أعْینِهِمْ و رَاقَهُمْ زِبْرِجُهَا. أمَّا وَ الَّذى فَلَقَ الْحَبَّة وَ بَرَأَ النّسَمَة لَوْلَا حُضُورُ الْحَاضِرِ، وَ قِیامُ الْحُجَّة بِوُجُودِ النَّاصِرِ، وَ مَا أخَذَ اللهُ عَلَى الْعُلَمَآءِ أنْ لَا یقَارُّوا عَلىَ کظَّة ظَالِمٍ وَ لَا سَغَبِ مَظْلُومِ لَألْقَیتُ حَبْلَهَا عَلَى غَارِبِهَا، وَ لَسَقَیتُ آخِرَهَا بِکأْسِ أوَّلَهِا، وَ لَألْفَیتُمْ دُنْیاکمْ هَذِهِ أزْهَدَ عِنْدى مِنْ عَفْطَة عَنْزٍ!
(قَالُوا) وَ قَامَ إلَیهِ رَجُلُ مِنْ أهْلِ السَّوَادِ عِنْدَ بُلُوغِهِ إلَى هَذَا الْمَوْضِعِ مِنْ خُطْبَتِهِ فَنَاوَلَهُ كِتَاباً فَأقْبَلَ ینْظُرُ فیه.
قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رَضِىَ اللهُ عَنْهُمَا ـ : یا أمِیرَالْمُؤمِنینَ لَو اطَّرَدْتَ خُطْبَتَكَ مِنْ حَیثُ أفْضَیتَ! فَقَالَ: هَیهَاتَ یا بْنَ عَبَّاسٍ! تِلْک شِقْشِقَة هَدْرَتْ ثُمَ قَرَّت!
قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ: فَو اللهِ مَا أسِفْتُ عَلَى كَلَامٍ قَطُّ كَأسِفِى عَلىَ هَذَا الْكَلَامُ أنْ لَا یكُونَ أمیرُ الْمُؤْمِنینَ علیه السّلام بَلَغَ مِنْهُ حَیثُ أرَادَ.2
«آگاه باشید كه: أبوبكر پسر أبو قحافه، جامه امارت را پوشید و خلعت امامت را در بر كرد، در حالى كه به خوبى مىدانست: نسبت و منزله من براى خلافت، نسبت و منزله قطب آسیاست براى آسیا كه مدار گردش آسیا به آن محور است، و در صورت فقدان محور و قطب آن، آسیا جز سنگ گران و بى خاصیت چیزى نیست. علوم و معارف و فیض الهى به تمام امَّت و افراد بشر در آئین اسلام از فراز كوه و قلّه وجود دانش من همچون سیل سرازیر مىشود، و از بلندى به نشیب مىریزد و
- از سوره قصص: ٢٨، آية ٣٨.
- «نَهْج البلاغه» خطبه سوّم، و اين خطبه را نيز استاد و شيخ سيد رضى: شيخ مفيد بتمامه و کماله در «ارشاد» طبع سنگى، ص ١٥٩ و ١٦٠، و نير مرحوم صدوق در «معانى الأخبار» ص ٣٦٠ ـ ٣٦٢ ذکر کردهاند.
