
امام شناسی ج8
جلد هشتم از مجموعۀ «امام شناسی» از آثار نفیسِ علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس الله سرّه بوده که پیرامون «بخش سوم از موضوع غدیر: تفسیر آیۀ اکمال» و «مسئله غصب خلافت» در قالب بحثهای تفسیری و فقه الحدیث، و ابحاث فلسفی، عرفانی، تاریخی و اجتماعی به رشتۀ تحریر درآمده و به ساحت علم و معرفت تقدیم شده است. همترین مباحث مندرج در این مجلّد: • تفسیر آیۀ اکمال : الیوم اکملتُ لَکُم دِینَکم • روایات اَعلام شیعه و بزرگانی از عامه درباره نزول آیۀ اکمال دین • مراد از نعمت، ولایت است • تهنیت عمر و ابوبکر و اقرار به ولایتِ علیبنابیطالب علیهالسلام • وجوه مختلف بطلان رأیگیری در سقیفه • امیرالمؤمنین لقب خاص علیبنابیطالب است • امیرالمؤمنین همچون رسول خدا عاشق هدایت مردم بود • لفظ روحانی و روحانیت در اسلام نیست و از اصطلاحات نصاریٰ است • امیرالمؤمنین علیهالسلام میزان سنجش نیکیها و زشتیها است • روایات وارده درباره اینکه مردم با ولایت امتحان میشوند
امام شناسی ج8
101مىجویند. و فقط این حدیث حجّت است بر علیه كسانى كه معاویه را ولىّ خود شمرده و او را نصرت نمودهاند.
پس این حدیث دلالت بر امامت على ندارد، بلكه دلالت بروجوب نصرت او دارد، خواه امام باشد و خواه مأموم باشد. زیرا اگر در وقت خطبه رسول اللَه دلالت بر امامت كند، لازمهاش آن است كه على با وجود خود حضرت رسول خدا نیز امام باشد؛ و شیعه خودش چنین نظریهاى ندارد.
و دو فرقه شیعه و سُنىّ در این موضوع گفتارى دارند كه ما دوست نداریم استقصا نموده و همهاش را بیان كنیم و به حاقِّ مطلب برسیم و بین آنها ترجیح دهیم؛ چون این گونه بحثها جَدَلْ است كه موجب افتراق مسلمین مىشود، و ایجاد دشمنى و عداوت در میان آنها مىكند. و تا وقتى كه عصبّیتِ مذاهب و طرفدارى از یك مذهب برجمهورِ مردم غالب است امید جستجوى حقّ در مسائل خلافیه فیما بین آنها نیست، و همچنین امیدى در تجنب از تفرقه و دشمنى در نتیجه بحث در مسائل خلافیه نیست.
و امّا اگر عصبیت از بین برود و عامّه مردم آن را به یك سو افكنند دیگر براى مسلمین تفاوتى ندارد؛ چه این مذهب و آراءِ آن ثابت شود، و یا آن مذهب و آراء آن زیرا در آن صورت با آئینه انصاف مىنگرند، و با دیده اعتبار نظر مىكنند، و براى اهل حقّ درود مىفرستند، و براى خطاكاران استغفار مىكنند.
﴿رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا وَ لِإِخْوانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونا بِالْإِيمانِ وَ لا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنا غِلًّا لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنا إِنَّكَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ﴾.1
«بار پروردگار ما! ما را مورد غفران خود قرار ده، و نیز برادران ما را كه در ایمان برما سبقت گرفتهاند مورد غفران آمرزش خود قرار ده! و نسبت به كسانى كه ایمان آوردهاند هیچ گونه غِلّ و كدورتى در دلهاى ما مگذار»!
ما بحول خدا و قوّته مانند آفتاب روشن ساختیم كه معناى ولایت كه همان مقام عبودیت مَحْضه و رفع حجاب فیما بین حضرت معبود و عبد است و لازمه آن قرب
- «تفسير المنار» شيخ محمّد عَبْده، ج ٦، ص ٤٦٥ و ص ٤٦٦. و اين فقره جزئى از آيه ١٠، از سوره ٥٩؛ حشر است.
