رساله طهارت انسان

فیرُدُّه علیَّ، فأغسلُهُ قبلَ أن أُصلِّیَ فیه؟ فقال أبوعبداللَه علیه السّلام: ”صَلِّ فیه و لا تَغسِلهُ من أجلِ ذلکَ؛ فإنّکَ أعَرتَهُ إیّاهُ و هو طاهرٌ، و لم تستَیقنْ أنّه نجَّسَه، فلا بَأسَ‌ أن تُصلِّیَ فیه حتّیٰ تَستیقِنَ أنّه نجَّسَه.“»¹

 در این روایت گرچه مفاد، تصریح بر طهارت ـ مانند روایت سابق ـ نیست، الاّ اینکه ظهور در طهارت اهل‌کتاب به دو وجه قوی می‌نماید:

 اوّل اینکه: بر حسب استعمال متعارفِ لباس و اقتراب با رطوبت بدن و یا رطوبت خارجی، اگر نگوییم قطعاً تماس مُسری با بدن کتابی حاصل می‌شود، لاأقلّ ظنّ غالبِ رافع اصل در اینجا محقّق می‌باشد. چه‌اینکه همان‌طور که مرجَّح است، جریان اصل در صورت احتمال تبدّل موضوع، تا جایی محکَّم است که ظنّ متآخِم به علم ـ که همان علم عادی عرفی است ـ در بین نباشد؛ و إلاّ از جریان اصلْ ممانعت می‌کند. کما حُقِّقَ فی محلّه.

 دوّم اینکه: راوی با وجودی که علم به احراز مورد در خصوص اهل‌کتاب دارد، سؤال از امام را دربارۀ اکل خنزیر و شرب خمر قرار داده است؛ و عدم سؤال از نجاست ذاتی اهل‌کتاب، ناشی از ارتکاز مسلمین بر عدم نجاست ذاتی آنها بوده است.

١١. محمّد بنُ یعقوبَ، عن محمّد بنِ یحییٰ، عن أحمدَ بنِ محمّدٍ، عنِ ابنِ‌محبوبٍ، عنِ العَلاءِ بنِ رَزینٍ، عن محمّدِ بنِ مسلِمٍ قال: «سَألتُ أباجعفرٍ علیه السّلام