
رساله طهارت انسان
بررسی فنی و فقهی طهارت ذاتی مطلق انسان
کتاب «رساله طهارت انسان» اثر نفیس حضرت آیة الله حاج سید محمد محسن حسینی طهرانی قدس سره میباشد. در این کتاب با ذکر دلیل و بیان شواهد به اثبات رسیده که همه انسان ها اعم از مسلمان و کافر و اهل کتاب، طهارت ذاتیه دارند. نجاست مذکور در متون دینی مربوط به نجاست و کدورت باطنی است نه نجاست ظاهری. و آنچه در آیه کریمۀ { انما المشرکون نجس} ذکر شده صرفاً به جهت مسائل سیاسی و قذارتهای روحی و معنوی است و برای این مدعیٰ شواهدی کثیر، برخاسته از قرآن و روایات و تاریخ و سیره ائمه اطهار علیهم السلام، ذکر شده است. • اهم قرائن و شواهدی که بدان استناد شده: کثرت استعمال لفظ نجس در معنای نجاست باطنی در متون دینی، عدم ممانعت از ورود مشرکین به مسجد الحرام و مناظرۀ اهل بیت علیهمالسلام با ملحدین در این مکان مقدس، جواز همغذا شدن با مشرکین، جواز اطعام مشرکین به مسلمین، جواز بردهگرفتن از کفار و مشرکین و اهل کتاب، جواز دایه گرفتن اهل کتاب و مشرکین برای بچهشیرخوار؛ و سایر شواهد و قرائن. • مضاف بر این، مؤلف محترم به نقد و بررسی آراء و انظار علماء و فقهاء نیز پرداخته و مواضع خبط و خطای آنها را نیز متذکر شدهاند.
رساله طهارت انسان
109و بر این اساس است فتاوی فقهای بزرگ، مانند صاحب جواهر، بر جواز مؤاکلۀ با اهلکتاب، چنانچه از کلام علاّمه در منتهیٰ چنین برمیآید، و در تذکره نیز ادّعای اجماع کرده است.
علاّمه در کتاب منتهیٰ میگوید که:
رسول خدا بر گروهی از اهلکتاب که تعدادشان به سیصد نفر میرسید، حکم نمود که هر سال سیصد دینار بپردازند، و اگر مسلمانی از آن سرزمین عبور نمود تا سه روز او را ضیافت نمایند؛ و بر نصارای نجران شرط کرد که فرستادگانش را بیست روز ضیافت کنند... .1
با توجّه به مطالب فوق، دیگر چه شکّی باقی میماند که با وجود نجاست ذاتی اهلکتاب چگونه ممکن است رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله و سلّم چنین شرطی را با اهلکتاب داشته باشد، و چگونه به مسلمین چنین اجازهای را میدهد که از طعام آنها و مشروبات محلّلۀ آنها استفاده نمایند، آن هم در این مدّت طولانی؟!
این ادلّه نیز تماماً حکایت از طهارت ذاتی اهلکتاب مینماید.
دلالت روایات مبنی بر جواز تغسیل جنازۀ مسلمان توسّط اهل کتاب، بر طهارت آنها
یکی از ادلّۀ طهارت اهلکتاب، روایاتی است که بر جواز تغسیل زنِ اهلکتاب، زن مسلمان مرده را در صورت عدم وجود محرَم، دلالت میکنند:
١. زیدُ بنُ علیٍّ، عن آبائهِ، عن علیٍّ علیه السّلام قال: «أتیٰ رسولَ اللَه صلَّی اللَه علیه و آله و سلّم نَفَرٌ فقالوا: ”إنّ امرَأةً تُوُفِّیَت معَنا و لیس معها ذُو مَحرَمٍ.“ فقال: ”کیفَ صَنَعتُم؟“ فقالوا: ”صَبَبنا علیها الماءَ صَبًّا.“ فقال: ”أ و ما وَجَدتُم امرَأةً من أهل الکتابِ تَغسِلُها؟“ قالوا: ”لا.“ قال: ”أ فلا یَمَّمتُموها؟!“»2
- منتهَی المطلب، ج ١٥، ص ٦٤.
- وسائل الشّیعة، ج ٢، ص ٥١٦. ترجمه:
«زید بن علی، از پدرانش، از امیرالمؤمنین علیه السّلام نقل میکند که فرمود: عدّهای به نزد رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم آمده و عرض کردند: ”زنی همراه ما بود که وفات کرد و محرمی با او نبود.“ فرمود: ”چه کردید؟“ گفتند: ”آب را بر رویش ریختیم.“ فرمود: ”آیا زنی از اهلکتاب نیافتید که او را غسل بدهد؟“ گفتند: ”خیر.“ فرمود: ”پس آیا وی را تیمّم ندادید؟!“» (محقّق)
