رساله طهارت انسان
بررسی فنی و فقهی طهارت ذاتی مطلق انسان
کتاب «رساله طهارت انسان» اثر نفیس حضرت آیة الله حاج سید محمد محسن حسینی طهرانی قدس سره می‌باشد. در این کتاب با ذکر دلیل و بیان شواهد به اثبات رسیده که همه انسان ها اعم از مسلمان و کافر و اهل کتاب، طهارت ذاتیه دارند. نجاست مذکور در متون دینی مربوط به نجاست و کدورت باطنی است نه نجاست ظاهری. و آنچه در آیه کریمۀ { انما المشرکون نجس} ذکر شده صرفاً به جهت مسائل سیاسی و قذارت‌های روحی و معنوی است و برای این مدعیٰ شواهدی کثیر، برخاسته از قرآن و روایات و تاریخ و سیره ائمه اطهار علیهم السلام، ذکر شده است. • اهم قرائن و شواهدی که بدان استناد شده: کثرت استعمال لفظ نجس در معنای نجاست باطنی در متون دینی، عدم ممانعت از ورود مشرکین به مسجد الحرام و مناظرۀ اهل بیت علیهم‌السلام با ملحدین در این مکان مقدس، جواز هم‌غذا شدن با مشرکین، جواز اطعام مشرکین به مسلمین، جواز برده‌گرفتن از کفار و مشرکین و اهل کتاب، جواز دایه گرفتن اهل کتاب و مشرکین برای بچه‌‌شیر‌خوار؛ و سایر شواهد و قرائن. • مضاف بر این، مؤلف محترم به نقد و بررسی آراء و انظار علماء و فقهاء نیز پرداخته و مواضع خبط و خطای آنها را نیز متذکر شده‌اند.
رساله طهارت انسان
106زیرا استبعاد تحلیل امام علیه السّلام شرب لبن نجس‌العین مشرک را بر صبیّ مسلم به اشدّ البُعد، موجب انعقاد قرینه بر حکومت روایات مفیدۀ طهارت مشرک، بر جواز استرضاع صبیّ مسلم از لبن نجس‌العین خواهد شد.1
با توجّه به ادلّۀ سابق‌الذّکر در مورد جواز رضاع از زن یهودیّه و نصرانیّه و مجوسیّه و مشرکه، روشن می‌شود که طهارت اهل‌کتاب و کذا غیر آنها، امری واضح و متعارف بوده است.
دلالت روایات مبنی بر جواز تناول لشکر اسلام از مأکولات اهل کتاب، بر طهارت آنها
یکی از ادلّه‌ای که می‌توان بر طهارت اهل‌کتاب خصوصاً، اقامه نمود، اشتراط رسول خدا صلّی اللَه علیه و آله و سلّم است با اهل ذمّه مبنی بر اطعام لشکر اسلام در اوقاتی که از سرزمین‌های آنان عبور می‌کنند.
روایاتی که در این مورد آمده است تماماً حکایت از جواز تناول مأکولات اهل‌کتاب را می‌نماید، و بلکه به‌صورت امر از ناحیۀ شارع صادر شده است.
از جمله در سنن الکبریٰ بیهقی، جلد ٩، صفحه ١٩٦ می‌گوید:
بابُ الضّیافةِ فی الصُّلحِ: (قد مَضیٰ) حدیثُ أبی‌الحُوَیرِث عن النّبی صلَّی اللَه علیه (و آله) و سلّم منقطِعًا، أنّه جَعَل علیٰ نصاریٰ أیلةَ جِزیةَ دینارٍ علیٰ کُلِّ إنسانٍ و ضیافةَ مَن مَرَّ بهم من المسلمین... .2
تا آنکه می‌گوید:
- باید توجّه داشت که طهارت و نجاست و یا حلّیت و حرمت، از احکام وضعیّه بوده و در ظرف خطاب، متوجّه به افراد از حیثیّت انتحال به اسلام می‌باشند، نه از حیث بلوغ؛ مثلاً آیۀ شریفه: ﴿إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡمَيۡتَةَ وَٱلدَّمَ وَلَحۡمَ ٱلۡخِنزِيرِ﴾ (سوره بقره (٢) آیه ١٧٣) فقط اختصاص به مکلّفین و بالغین ندارد، بلکه کل‌ّ فردٍ منتحل بِدینِ الإسلامِ، سواءٌ کان بالغًا أو غیرَ بالغٍ را شامل می‌شود، مانند نکاح و معاملات و آثار مترتّبۀ بر آنان از حلّیت و حرمت و غیرهما.
- ترجمه: «باب پذیرایی از مسلمان در زمان صلح: قبلاً حدیث منقطع ابوحوَیرث از پیامبر اکرم صلّی الله علیه [و آله] و سلّم گذشت که آن حضرت، جزیۀ نصارای ایله را یک دینار برای هر انسان، و پذیرایی از هر مسلمانی که از آنجا عبور کند، قرار دادند.» (محقّق)