فقاهت در تشیع

دیدگاهی بشری است و قضاوتی بشری است و فتوایی بشری است. و لذا وجوب فلان موضوع، اگر از دهان امام علیه السّلام صادر شود یک معنا دارد، و اگر همان لفظ بدون کم و زیاد از دهان یک مجتهد صادر شود معنای دیگری دارد؛ و بین آن دو فرق بسیار است. و این است معنای جاودانگی کلام امام علیه السّلام، و آنی‌بودن سخنان ما.

امام زمان علیه السّلام تنها لوادار و قیّم مکتب تشیّع

 امروزه گاه انسان مشاهده می‌کند که بعضی‌ها از روی جهل و نادانی می‌خواهند برخی از بزرگان ازمنۀ سابقه را حتّی بر امام معصوم علیه السّلام فضیلت بخشند؛ غافل از اینکه ایشان با این عمل خویش، موجب تنزیل شخصیّت و مرتبت آنان گشته‌اند. و یا اینکه هیچ‌گونه عیب و نقص و خطا و عمل ناصوابی را حاضر نیستند به آنها نسبت دهند، و در مقام انکار و پرخاش درمی‌آیند، تو گویی انسان با این اعتقاد ـ نعوذ بالله ـ از دین و شرع خارج گشته و راه ارتداد در پیش گرفته است!

 روزی با یکی از فضلای مشهد راجع به مطلبی که مرحوم علاّمۀ والد ـ قدّس سرّه ـ راجع به مرحوم آیة الله بروجردی ـ رحمة الله علیه ـ فرموده بودند، مذاکره بود. آن فرد فاضل می‌گفت:

اگر ما نسبت به مرحوم آقای بروجردی خطائی را منتسب کنیم و اشتباهی را متوجّه ایشان بنماییم، دیگر کسی برای ما در تشیّع باقی نمی‌ماند!

 من گفتم: نماند! آیا مکتب ما قائم به مرحوم آقای بروجردی است یا قائم به امام زمان علیه السّلام است؟! آقای بروجردی شاگردی از شاگردان این مکتب است، نه بیشتر! و این نکته‌ای است که باید سخت بدان اندیشید و بدان پرداخت. 

 دیدگان یک مجتهد در تمامی احوال باید ناظر بر حضرات معصومین علیهم السّلام باشد و بس؛ و هیچ‌کس دیگری را در عرض آنان مشاهده نکند و به‌حساب نیاورد!

مضرّات انعزال فقهی مجتهدین، و عدم اطّلاع از نظرات یکدیگر

 در اینجا باید اعتراف کنم یکی از نقاط ضعفی که فعلاً دامن‌گیر فضلا و فقهای