فقاهت در تشیع

نگرش حکیمانه علاّمه طباطبائی در باب انتخاب مرجع تقلید

 مرحوم علاّمه طباطبائی ـ رضوان الله علیه ـ در روزهای پنجشنبه و جمعه، صبح‌ها مجلسی داشتند که برخی از فضلا برای حلّ اشکالات و استفاده از بیانات ایشان شرکت می‌کردند. این بنده نیز توفیق استفاضه از محضر ایشان را گهگاهی داشتم. روزی جوانی از طهران جهت استفسار از مرجعیّت و تعیین اولویّت در تقلید به قم مشرّف شده، و بر حسب اتّفاق به منزل مرحوم علاّمه راهنمایی شده بود. آن جوان پس از دقایقی مطلوب خویش را مطرح نمود و از علاّمه سؤال کرد:

چگونه انسان می‌تواند به فردی که مورد اعتماد و اتّکاءِ به او است دسترسی پیدا کند؟

 مرحوم علاّمه طباطبائی توضیح مختصری راجع به خصوصیّات مرجع و صفاتی که باید در تعیین و تشخیص مفتی ملاحظه و مَرعیّ داشت، بیان کردند.

 آن جوان گفت:

با این اوصافی که شما بیان می‌کنید، انسان باید دو سال در جستجوی یک‌چنین فردی بگردد تا او را بیابد!

 ایشان فرمودند:

آیا ارزش دستیابی به چنین فردی را دارد یا خیر؟ اگر ارزشش را دارد، انسان ده سال نیز بگردد اشکالی ندارد!

 این کلام مرحوم علاّمه طباطبائی ـ رضوان الله علیه ـ در شرایطی مطرح می‌شود که ما در سایر جاها و فضاهای تشخیص و تعیین مرجعیّت، چنین مطالب و معیارهایی مشاهده نمی‌کنیم؛ و در سخنان و مجالس و محافل، بسیار بسیار ساده و بسیط و پیش پا افتاده از این قضیّه یاد می‌شود، و رجوع به یک مرجع را در حدّ مراجعه به افراد اهل اطّلاع در بنای یک ساختمان و یا مراجعه به یک طبیب برای رفع سرماخوردگی و زکام می‌دانند، و لا غیر.

نمونه‌ای از تأثیر فتوای مجتهد در کسب نورانیّت حج

 در اینجا اشاره به داستانی دیگر که توجه به آن موجب عبرت برای اهل فضل و فقهای بزرگوار خواهد بود، خالی از لطف و اشاره نمی‌باشد.