اتصال با سرور قطع شد. در حال تلاش مجدد...

امکان برقراری اتصال وجود ندارد.

اتصال توسط سرور رد شد.

این فایل صوتی در حال پخش است
در حال بارگذاری...
00:00:00
تصویر

فقاهت در تشیع

نگرشی در مبانی اجتهاد و شرایط افتاء

63٬913
فقه واصول

کتاب بی‌بدیلِ «فقاهت در تشیع» خاتمه‌ای است که حضرت آیت‌اللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه، بر کتاب «اجتهاد و تقلید» والِد مکرّمشان نگاشته‌اند که بنابر اهمیّت موضوع به صورت مستقل با مقدمه‌ای مبسوط به رشتۀ تحریر درآمده است. این اثر، نگرشی اصولی و مبنایی در «مبانی اجتهاد و شرایط افتاء» و بیان «حقیقت زعامت و مرجعیت» و «شاخصه‌های اجتهاد و استنباط» نزد اهل معرفت می‌باشد، که با نگاهی عمیق و موشکافانه پرده از حقیقتِ این مسئولیت خطیر از جوانب مختلف، برداشته و ساحت علم و فضیلت را به ادراک زوایای مخفیّ این موضوع فراخوانده است. اهم مطالب مندرج در این اثر: • نقد روش متدوال حوزه علمیه در طرح مباحث فقهی • تأثیر فتوای مجتهد در سعادت روحی افراد • اختلاف دیدگاه فقهای اهل ظاهر با فقهای اهل معرفت و شهود • نگرش حکیمانه علامه طباطبائی در باب انتخاب مرجع تقلید • عدم کفایت بیان احکام ظاهری به‌تنهایی در حلّ مشکلات امروزی • اجتهاد واقعی یعنی وصول به حُکم‌اللَه واقعی • لزوم وجود طهارت سرّ در فقیه،‌ و دشواری تشخیص آن • نمونه‌هایی از رجوع اعاظم فقها به اولیای الهی • تفاوت مرجعیّت در زمان اهل‌بیت علیهم‌السلام و زمان حاضر • خصوصیات عالم‌باللَه و عارف بأمر‌اللَه • لزوم توجه مجتهد به حضور امام زمان در هنگام فتوا دادن • لزوم اشرافِ مجتهد به مبانی فلسفی و عرفان نظری • فلسفۀ تشریع احکام، حرکت به سوی عالم قُدس • برخی نواقص موجود در رساله‌های عملی کنونی • وجوب اطلاع مجتهد از «مسائل زمان خود»، «عملکرد دُوَل خارجی»، «نظرات دیگر فقها» و «موضوعات تخصصی» • شاخصه‌های بیست‌ویک‌گانۀ اجتهاد و استنباط • شاخصه‌های هشتگانۀ مرجعیّت و زعامت

سرای جاوید

فقاهت در تشیع

26
  • هلاکت و یا ضرر جدّی می‌داند، ولی در عین حال در پاسخ مریض بگوید: «فلان طبیب به چنین دارو و یا عمل به‌خصوص تکلیف می‌نماید، و شما می‌توانید از او پیروی نمایید!» بدیهی است در صورت مراجعۀ این مریض به پزشک دیگر و ابتلاء به نتایج ناگوار، مسئولیّت بر عهدۀ طبیب اوّل نیز خواهد بود.

  • حجّیت ابدی کلام معصوم علیه السّلام

  •  امّا این مسئله در مورد معصوم علیه السّلام متفاوت است. ذُکر برای معصوم علیه السّلام عبارت از اتصال به مصدر و مقام تشریع است، نه به أخبار و روایات و حدسیّاتی که سایر مجتهدین برای تحصیل حکم و فتوا بدان نیاز دارند. فلهذا در بقای حجّیت کلام معصوم، جایی برای استصحاب وجود ندارد؛ زیرا شرط جریان استصحاب، شکّ در انتفای حالت متیقّنۀ سابقه است، و هنگامی که کلامی از دهان مبارک معصوم صادر گردید، إلی أبد الآباد حکم خروج لحظه‌ای و آنی را پیدا کرده است، چه این کلام در همین لحظۀ حضور و مشافهتاً صادر شود و چه صدها میلیارد سال بعد، هر دو یکی است. زیرا ذُکر در مرتبۀ عصمت، اتصال به عوالم ثابته است و در آنجا تغییر و تحوّل، دیگر معنا و مفهومی ندارد.1

  • نقد قائلین به سهو و نسیان در کلام معصوم علیه السّلام

  • خطبۀ امیرالمؤمنین علیه السّلام در جاودانگی کلام معصوم علیه السّلام

  •  امیرالمؤمنین علیه السّلام دربارۀ جاودانگی و ابدیّت کلام معصوم علیه السّلام در خطبۀ ٨٣ می‌فرماید:

  • أیُّها النّاسُ! خُذوها عن خاتَمِ النّبیّینَ صلّی الله علیه و آله و سلّم: «إنّهُ یَموتُ مَن ماتَ منّا و لیسَ بمَیّتٍ، و یَبلیٰ مَن بَلِ‍یَ منّا و لیسَ بِبالٍ.»

  • فلا تَقولوا بما لا تَعرِفونَ؛ فَإنَّ أکثرَ الحَقِّ فیما تُنکِرون‌!2

  • «ای مردم! معالم دین خویش را فقط از کلام رسول خدا جستجو نمایید، در آنجا که می‌فرماید: ”هر کس از ما اهل بیت که از دنیا برود، نمرده است، 

  •  

    1. این مسئله در کتاب افق وحی، ص ٣٠٤ از همین قلم به طور مستوفیٰ توضیح داده شده است.
    2. نهج البلاغة (عبده)، ج ١، ص ١٥٤.
/ 613