نوروز در جاهلیت و اسلام

عمر بن خطّاب خلیفۀ دوّم بدعت گردید) در حالی‌که در برابر خدای عزّوجلّ ایستاده و به عبودیّت او اشتغال دارد؛ زیرا این عمل، سنّت اهل کفر و مجوس است که هنگامی که در برابر آتش می‌ایستند و آن را عبادت می‌کنند، دست‌های خود را به جهت تعظیم و تکریم آتش، روی هم قرار می‌دهند.»

 و نیز زراره از امام باقر علیه السّلام روایت می‌کند که فرمودند:

لا تُکَفِّرْ فإنّما یَفعَلُ ذلک المَجوسُ؛¹ «دست خود را با دست دیگر مپوشان؛ زیرا این روش سنّت اهل مجوس است.»

 و از این روایات استفاده می‌شود: گرچه مراسم نوروز به نیّت و قصد متابعت و پیروی از سنّت و آیین گذشتۀ مجوسیان نباشد ولی همین تشبّه و همانند بودن، برای حرمت آن کفایت می‌کند.

 البتّه ممکن است در بعضی از موارد افراط‌هایی صورت پذیرد ولی با ادراک و تشخیص صحیح ملاک، می‌توان بین موارد مختلف را تمیز داد.

علّت مخالفت علمای راستین با به دست گرفتن چنگال

 از جمله مواردی که در زمان گذشته صرفاً به جهت پیروی از آداب غرب و افتخار به آن بدان رفتار می‌نمودند، غذا خوردن با چنگال بوده است. تا پیش از سفر ناصرالدّین شاه به فرنگ، کسی در ایران از چنگال استفاده نمی‌نمود و مردم غذا را با دست یا قاشق‌های مسی و یا چوبی تناول می‌کردند، ولی پس از بازگشت از سفر فرنگ دستور داد که در مهمانی‌های دربار از چنگال استفاده شود و به پیروی از او وزرا و درباریان و امراء و بزرگان لشگری و کشوری در منازل و مهمانی‌های خصوصی از چنگال استفاده می‌کردند و بدان فخر و مباهات می‌نمودند. کم‌کم مردم آن زمان نیز به این شیوه عمل نمودند و هدف نیز همان پیروی و دنباله‌روی فرهنگ مغرب‌زمین بوده است، گرچه به حسب ظاهر در کیفیّت تغذیه و تسهیل در تناول نیز بی‌تأثیر نبوده است.