ارتداد در اسلام

عدم کفایت تفحص وسائل‌الشیعه در استنباط، از منظر مرحوم آخوند

روزی مرحوم آخوند بر فراز منبر خطاب به علماء گفتند:

بدانید که الآن فقط مطالعه و تفحص کتاب وسائل‌الشیعه برای استنباط احکام شرع کافی نیست؛ بلکه حتماً مستدرک را هم باید مدّنظر قرار دهید.¹

ضرورت تفحص منابع عامه در استنباط، از دیدگاه مرحوم آیةاللَه بروجردی

نظر مرحوم آیةاللَه بروجردی ـ رضوان‌اللَه‌علیه ـ مطلب مهم‌تری است؛ از ایشان نقل شده است که:

وسائل و مستدرک و کتب فقهی و حدیثیِ شیعه برای استنباط کافی نیست، مجتهد باید فقهِ اهل‌تسنّن را نیز ببیند.²

نکتۀ قابل تأمل آنکه صددرصدِ فقه اهل‌تسنّن باطل نیست؛ بلکه مسائل بسیاری وجود دارد که به‌دست شیعه نرسیده ولی سنّت پیغمبر بوده است و لذا انسان باید روایات و فقهِ آن زمان را بداند.

تلمیذ: مرحوم آیةاللَه بروجردی مراجعه به ادلۀ اهل‌تسنّن را از این باب لازم می‌دانستند که چون در آن زمان احکامی به‌علل مختلفی مثل تقیه از ما فوت شده و در منابع آنها وجود دارد، لذا آنها به‌عنوانِ قرینه بر روایات ما قابل استفاده است.